Skip to main content
HelloBooks.ai home
GST Filing

GST ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਿਟਰਨ ਤੱਕ: ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਰਾਹ

By HelloBooks Team

ਹੁਣੇ GSTIN ਮਿਲਿਆ ਹੈ? GST ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ GSTR-1 ਤੇ GSTR-3B ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦਾ ਰਾਹ, ਡਿਊ ਡੇਟਾਂ, ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ ਨਾਲ।

HelloBooks Team

HelloBooks Team

8 min read

Key takeaways

What this article covers, in order:

  • ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੋਂ ਕਰੋ, ਇਨਵੌਇਸ ਬੁੱਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ
  • ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੇਲ ਦਾ ਕੀ?
  • ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਜਾਂ ਤਿਮਾਹੀ? ਪਹਿਲੀ ਡਿਊ ਡੇਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣੋ
  • ਪਹਿਲਾ ਇਨਵੌਇਸ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਕਸ ਸੈੱਟ ਕਰੋ
  • ਤੁਹਾਡੀ ਪਹਿਲੀ GSTR-1
  • ਤੁਹਾਡੀ ਪਹਿਲੀ GSTR-3B
Chapter Guide▾

ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵਾਲੀ ਈਮੇਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਦਸ ਮਿੰਟ ਬੜਾ ਸਰਕਾਰੀ ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਆ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਫਾਈਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਤੱਕ? ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ: ਜਿਸ tax period ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ GSTR-1 ਤੇ GSTR-3B ਬਣਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਵੇਚੀ ਹੋਵੇ। ਆਓ ਦੇਖੀਏ ਕਿ GSTIN ਤੋਂ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਪਹਿਲੀ ਫਾਈਲਿੰਗ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਹਟ ਦੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੋਂ ਕਰੋ, ਇਨਵੌਇਸ ਬੁੱਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ

ਆਪਣਾ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (Form REG-06) ਖੋਲ੍ਹੋ ਅਤੇ ਦੋ ਤਰੀਕਾਂ ਲੱਭੋ। ਇਹ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ effective date ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ GST ਦੇਣਦਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਤਰੀਕ (date of issue) ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹੱਦ ਟੱਪਣ ਦੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ effective date ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇਣਦਾਰ ਬਣੇ, ਜੋ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਦੋ-ਕੁ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੋਰਿੰਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਚੈੱਕ ਕਰ ਲਓ: legal name, trade name, principal place of business, ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਗੋਦਾਮ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨ। ਜੇ ਕੋਈ additional place of business ਰਹਿ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ e-way bill ਬਣਾਉਣ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਗਲਤ ਪਤੇ 'ਤੇ ਨੋਟਿਸ ਆਉਣ ਵੇਲੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣੇ non-core amendment ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰ ਲਓ।

ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ: ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ regular taxpayer ਹੋ ਜਾਂ composition ਵਿੱਚ। ਇਹ ਪੋਸਟ regular taxpayers ਲਈ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਜੋ GSTR-1 ਤੇ GSTR-3B ਫਾਈਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। Composition ਡੀਲਰਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਵੱਖਰਾ ਹੈ (CMP-08 ਅਤੇ GSTR-4)।

ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੇਲ ਦਾ ਕੀ?

ਅੰਜਲੀ ਨੂੰ ਲਓ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਮ-ਡੈਕੋਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ effective date 2 Sep 2026 ਹੈ, ਪਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ 18 Sep 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ 16 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਬੁਟੀਕਾਂ ਨੂੰ ₹1,80,000 ਦਾ ਮਾਲ ਸਾਦੇ ਇਨਵੌਇਸਾਂ 'ਤੇ ਵੇਚਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ GSTIN ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਹ ਸੇਲ taxable ਸੀ। ਕਾਨੂੰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਮੇਂ ਲਈ revised tax invoices ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ। ਸੋ 18 Oct 2026 ਤੱਕ ਉਹ ਬੁਟੀਕਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ tax invoices ਭੇਜੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ GSTR-1 ਵਿੱਚ ਜਾਣਗੇ। ਉਸ ਦੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ input tax credit ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ period ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ।

ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਜਾਂ ਤਿਮਾਹੀ? ਪਹਿਲੀ ਡਿਊ ਡੇਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣੋ

ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ aggregate turnover ₹5 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ QRMP (Quarterly Return, Monthly Payment) ਹੇਠ ਫਾਈਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਫਾਈਲਿੰਗ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਇਹ ਹੈ:

ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਫਾਈਲਿੰਗQRMP (ਟਰਨਓਵਰ ₹5 ਕਰੋੜ ਤੱਕ)
GSTR-1ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 11 ਤਰੀਕ ਤੱਕਤਿਮਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 13 ਤਰੀਕ ਤੱਕ (ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ B2B ਇਨਵੌਇਸਾਂ ਲਈ ਮਰਜ਼ੀ ਦਾ IFF, ਉਹ ਵੀ 13 ਤਰੀਕ ਤੱਕ)
GSTR-3Bਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 20 ਤਰੀਕ ਤੱਕਤਿਮਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 22 ਜਾਂ 24 ਤਰੀਕ ਤੱਕ, ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਮੁਤਾਬਕ
ਟੈਕਸ ਭਰਨਾਹਰ GSTR-3B ਨਾਲਪਹਿਲੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ 25 ਤਰੀਕ ਤੱਕ PMT-06 ਚਲਾਨ, ਬਾਕੀ ਤਿਮਾਹੀ 3B ਨਾਲ
ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਰਿਟਰਨਾਂ248, ਨਾਲ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੇਮੈਂਟਾਂ

ਪੋਰਟਲ ਨਵੇਂ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੱਸੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ default option 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ Returns ਹੇਠ, "Opt-in for Quarterly Return" ਵਿੱਚ, ਪੋਰਟਲ ਦੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਅੰਦਰ ਦੇਖ ਅਤੇ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਤਾਂ ਕਿਹੜਾ ਚੁਣੀਏ? ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗਾਹਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੂਜੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਾਹੁਣਗੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਇਨਵੌਇਸ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ GSTR-2B ਵਿੱਚ ਦਿਸਣ। ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਫਾਈਲਿੰਗ, ਜਾਂ IFF ਨਾਲ QRMP, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਮ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕੰਮ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ QRMP ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਈ ਸ਼ਾਮਾਂ ਬਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾ ਇਨਵੌਇਸ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਕਸ ਸੈੱਟ ਕਰੋ

ਸਿੱਧਾ ਬਿਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਰੁਕੋ। ਸੈੱਟਅੱਪ ਦੀ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਇਨਵੌਇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਇਨਵੌਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਚੁਣੋ ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ INV/26-27/001। GST ਲਗਾਤਾਰ ਨੰਬਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 16 ਅੱਖਰ।

ਹਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਜਾਂ ਸਰਵਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ HSN ਜਾਂ SAC ਕੋਡ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਛੋਟੇ ਬਿਜ਼ਨਸ (ਟਰਨਓਵਰ ₹5 ਕਰੋੜ ਤੱਕ) ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ B2B ਇਨਵੌਇਸਾਂ 'ਤੇ 4 ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ HSN ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ 6 ਅੰਕ, ਪਰ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਲੋੜ ਚੈੱਕ ਕਰ ਲਓ।

ਫਿਰ ਰੇਟ ਸਹੀ ਕਰੋ। 22 Sep 2025 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਈ ਰੇਟ rationalisation ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਨ ਹੁਣ 5% ਜਾਂ 18% ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ demerit goods 'ਤੇ 40%। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਰੇਟ ਲਿਸਟ ਜਾਂ ਸਪਲਾਇਰ ਦੇ 2024 ਵਾਲੇ ਇਨਵੌਇਸ ਤੋਂ ਰੇਟ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹਰ ਲਾਈਨ ਦੁਬਾਰਾ ਚੈੱਕ ਕਰੋ।

ਅਤੇ ਬਿੱਲ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ GSTIN ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ। ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇ GSTIN ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ B2B ਇਨਵੌਇਸ B2C ਵਜੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗਾਹਕ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨਗੇ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 19 ਤਰੀਕ ਨੂੰ।

Place-of-supply ਵਾਲਾ ਜਾਲ

ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹੋ? CGST ਨਾਲ SGST। ਦੂਜੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹੋ? IGST। ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ inter-state ਸੇਲ 'ਤੇ CGST + SGST ਲਾ ਦੇਣਾ ਪਹਿਲੀਆਂ ਰਿਟਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਦੇਖੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਗਲਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ credit note ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਇਨਵੌਇਸ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਲਤ head ਹੇਠ ਭਰਿਆ ਟੈਕਸ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਲਝਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡੀ ਪਹਿਲੀ GSTR-1

GSTR-1 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਚਿਆ। ਪਹਿਲੇ period ਲਈ ਤੁਸੀਂ effective date ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ B2B ਇਨਵੌਇਸ (revised ਵਾਲੇ ਵੀ), B2C ਸੇਲ (ਵੱਡੀਆਂ inter-state ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ, ਬਾਕੀ ਰੇਟ ਤੇ ਰਾਜ ਮੁਤਾਬਕ ਜੋੜ ਕੇ), ਕੋਈ credit ਜਾਂ debit notes, ਜੇ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ exports ਜਾਂ SEZ ਸਪਲਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਦੋ ਟੇਬਲ ਜੋ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ HSN summary ਅਤੇ document summary, ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋਗੇ।

ਕੋਈ ਸੇਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ? ਫਿਰ ਵੀ nil GSTR-1 ਫਾਈਲ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਛੱਡ ਦਿਓ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ GSTR-3B ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਵੇਂ ਹੀ ਲੇਟ ਫੀਸ ਚੜ੍ਹਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡੀ ਪਹਿਲੀ GSTR-3B

ਇਹ ਉਹ ਰਿਟਰਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੈਸਾ ਹਿੱਲਦਾ ਹੈ। Table 3.1 ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ output tax GSTR-1 ਤੋਂ ਆਪੇ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ।

Input tax credit GSTR-2B ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੋਰਟਲ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 14 ਤਰੀਕ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੁਹਾਡੀ 2B ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨੇ ਹਾਲੇ ਫਾਈਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਕਲੇਮ ਕਰੋ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ 2B ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ eligible ਹੈ; ਬਾਕੀ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਿਸਣ ਲੱਗੇ।

ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੋਰ ਵੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਣਦਾਰ ਬਣਨ ਦੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ effective date ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਪਏ inputs 'ਤੇ Form ITC-01 ਰਾਹੀਂ ITC ਕਲੇਮ ਕਰ ਸਕੋ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੇ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ CA ਨਾਲ ਦਸ ਮਿੰਟ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚੰਗੀ ਹੈ।

ਜੇ ਕੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਭਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਚਲਾਨ ਬਣਾਓ, net banking ਜਾਂ UPI ਨਾਲ ਭਰੋ, ਅਤੇ 3B ਵਿੱਚ offset ਕਰੋ। ਲੇਟ ਭਰੋ, ਤਾਂ ਕੈਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ Section 50 ਦਾ 18% ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਆਜ ਲੱਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਟ ਫੀਸ ₹50 ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ (nil ਰਿਟਰਨ ਲਈ ₹20), ਟਰਨਓਵਰ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਇੱਕ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ: 20 ਤਰੀਕ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੋਰਟਲ ਕੀੜੀ ਦੀ ਚਾਲ ਚੱਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਧਾ ਭਾਰਤ ਉਦੋਂ ਹੀ ਫਾਈਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ 17 ਜਾਂ 18 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਫਾਈਲ ਕਰ ਸਕੋ, ਤਾਂ ਕਰ ਦਿਓ।

ਪਹਿਲੇ period ਦੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ

  • [ ] REG-06 ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤਾ; effective date ਅਤੇ issue date ਨੋਟ ਕੀਤੀਆਂ
  • [ ] ਉਹਨਾਂ ਤਰੀਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸੇਲ ਲਈ revised invoices, issue date ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਅੰਦਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ
  • [ ] ਫਾਈਲਿੰਗ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ (ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਜਾਂ QRMP)
  • [ ] ਇਨਵੌਇਸ ਸੀਰੀਜ਼, HSN/SAC ਕੋਡ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ GST ਰੇਟ ਸੈੱਟ ਕੀਤੇ
  • [ ] ਹਰ B2B ਗਾਹਕ ਦਾ GSTIN ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ
  • [ ] ਖਰੀਦ ਬਿੱਲ ਸਪਲਾਇਰ ਦੇ GSTIN ਸਮੇਤ ਸੰਭਾਲੇ
  • [ ] GSTR-2B ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚੈੱਕ ਕੀਤੀ
  • [ ] GSTR-1 ਫਾਈਲ ਕੀਤੀ (ਸੇਲ ਨਹੀਂ ਤਾਂ nil)
  • [ ] ਡਿਊ ਡੇਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਕਸ ਭਰਿਆ ਅਤੇ GSTR-3B ਫਾਈਲ ਕੀਤੀ
  • [ ] ਓਪਨਿੰਗ ਸਟਾਕ ਲਈ ITC-01 ਬਾਰੇ CA ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ

ਪਹਿਲੀਆਂ ਰਿਟਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਹੈ effective date ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਾਲੀ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਗਿਣਨਾ। ਤੁਹਾਡੀ ਦੇਣਦਾਰੀ effective date ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬੱਸ।

ਦੂਜੀ ਹੈ "ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ" ਕਹਿ ਕੇ ਫਾਈਲ ਨਾ ਕਰਨਾ। Nil ਰਿਟਰਨ ਵੀ ਰਿਟਰਨ ਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਫਾਈਲ ਹੋਇਆ period ਅਗਲਾ period ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਉਸ ਬਿੱਲ 'ਤੇ ITC ਕਲੇਮ ਕਰਨਾ ਜੋ GSTR-2B ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਪਲਾਇਰ ਨੇ ਫਾਈਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਪੋਰਟਲ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵਿਆਜ ਸਮੇਤ ਉਲਟਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।

HelloBooks ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ

HelloBooks Free ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਇਆ ਬਿਜ਼ਨਸ ਇੱਕ GSTIN ਦੀ GSTR-1 ਅਤੇ GSTR-3B ਸਿੱਧੀ HelloBooks ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ GST ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਫਾਈਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ₹0 ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ expiry ਦੇ। ਤੁਸੀਂ HSN/SAC ਕੋਡਾਂ ਅਤੇ ਸਹੀ CGST/SGST/IGST ਵੰਡ ਨਾਲ ਇਨਵੌਇਸ ਕੱਟਦੇ ਹੋ, ਖਰੀਦ ਬਿੱਲ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ GSTR-2B ਨਾਲ ਮਿਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਪਤਾ ਰਹੇ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਲੇਮ ਕਰਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। GSTR-3B ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਆਜ ਤੇ ਲੇਟ ਫੀਸ ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ GST ਪੋਰਟਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਣਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ CA ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਬੁੱਕਸ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਟਰਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰ ਲਵੇ। Free ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੀਆਂ 200 ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ 2 users ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਪੇਜ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਡ ਪਲਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ। GSTR-1 ਫਾਈਲਿੰਗ ਅਤੇ GSTR-3B ਫਾਈਲਿੰਗ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇੱਥੇ ਦੇਖੋ।

FAQs

ਕੀ ਜਿਸ ਮਹੀਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੀ ਵੀ ਫਾਈਲਿੰਗ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ?

ਹਾਂ। ਰਿਟਰਨਾਂ ਉਸ tax period ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ effective date ਆਉਂਦੀ ਹੈ। 25 Sep 2026 ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਏ? ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਰਿਟਰਨਾਂ Sep 2026 ਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਾਂ QRMP ਹੇਠ Jul–Sep 2026 ਤਿਮਾਹੀ ਦੀਆਂ।

ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਕੋਈ ਸੇਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਵੀ ਫਾਈਲ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ?

ਹਾਂ, nil GSTR-1 ਅਤੇ nil GSTR-3B। Nil ਰਿਟਰਨਾਂ 'ਤੇ ਲੇਟ ਫੀਸ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ੀਰੋ ਨਹੀਂ।

ਕੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂ 'ਤੇ ITC ਕਲੇਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕਈ ਵਾਰ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਣਦਾਰ ਬਣਨ ਦੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ effective date ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਪਏ inputs 'ਤੇ ITC-01 ਰਾਹੀਂ ITC ਕਲੇਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। Capital goods ਅਤੇ ਸਰਵਿਸਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ CA ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਲਓ।

ਮੇਰਾ GSTIN ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿੱਲ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ ਕੀ?

ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ issue date ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਸੇਲ ਦੇ revised tax invoices ਜਾਰੀ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ GSTR-1 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ।

ਕੀ ਨਵੇਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ QRMP ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਜੇ ਟਰਨਓਵਰ ₹5 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਾਹਕ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰ ਹਨ, ਤਾਂ QRMP ਕਾਗਜ਼ੀ ਕੰਮ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਖਰੀਦਦਾਰ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਇਨਵੌਇਸਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਚੁਣੋ ਜਾਂ IFF ਨਾਲ QRMP ਵਰਤੋ।

ਪਹਿਲੀ ਰਿਟਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਚਾਹ ਦੇ ਕੱਪ ਨਾਲ ਨਿਪਟ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੁਟੀਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ — GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ, ਕੋਈ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ। Try HelloBooks Free

About the author

HelloBooks Editorial Team

HelloBooks Editorial Team

Published August 31, 2026 on the HelloBooks blog

The HelloBooks editorial team is made up of accountants, ex-CPA-firm partners, and AI engineers who build the same AI bookkeeping product the articles describe. We write what we ship.

Posts are reviewed for accuracy against current US, UK, India, Australia, and UAE accounting and tax rules before publishing, and updated when those rules change.

About HelloBooks →

Related Posts

Exporters ਲਈ GST: Zero-Rated ਸਪਲਾਈ, LUT ਅਤੇ Refunds ਸਮਝੋGST Filing
Oct 6, 20268 min read

Exporters ਲਈ GST: Zero-Rated ਸਪਲਾਈ, LUT ਅਤੇ Refunds ਸਮਝੋ

Exporters ਲਈ GST ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: zero-rated ਸਪਲਾਈਆਂ, LUT ਹੇਠ export ਬਨਾਮ IGST ਭਰਨਾ, ਸਰਵਿਸ ਕਦੋਂ export ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ GSTR-1 ਤੇ GSTR-3B ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੀਏ।

HelloBooks Team
HelloBooks Team
AI, GST ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਤੇ categorisation ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਸੱਚੀ ਗੱਲ)GST Filing
Oct 2, 20267 min read

AI, GST ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਤੇ categorisation ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਸੱਚੀ ਗੱਲ)

GST ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਲਈ AI ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ: ਬੈਂਕ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ categorisation, ITC ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵੀ ਗੜਬੜਾਂ ਫਲੈਗ ਕਰਨਾ, ਕਿੱਥੇ ਗਲਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਾਈਲਿੰਗ ਇਸ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਟਿਕੇ।

HelloBooks Team
HelloBooks Team

Subscribe to our newsletter

Stay up to date with the latest news and announcements. No credit card required.

By subscribing, you agree to our Privacy Policy.