Skip to main content
HelloBooks.ai logo
HelloBooks.ai home
GST & Compliance
GST ବିଲ୍ କିପରି ବନେଇବେ: ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପଦକ୍ରମ ଓ ଚେକଲିଷ୍ଟ
GST ବିଲ୍ କିପରି ବନେଇବେ: ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପଦକ୍ରମ ଓ ଚେକଲିଷ୍ଟ

GST ବିଲ୍ କିପରି ବନେଇବେ: ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପଦକ୍ରମ ଓ ଚେକଲିଷ୍ଟ

By HelloBooks Team

GST ବିଲ୍ କିପରି ବନେଇବେ? ପଦକ୍ରମ, ଚେକଲିଷ୍ଟ, ଏବଂ ଏକ କାଳ୍ପନିକ ଉଦାହରଣ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ।

HelloBooks Team

HelloBooks Team

3 min read

Key takeaways

What this article covers, in order:

  • କାହିଁକି ଏହା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ / ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟାଗୁଡିକ
  • ପଦକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା GST ବିଲ୍ ବନେଇବା
  • ଉଦାହରଣ (କାଳ୍ପନିକ ସଂଖ୍ୟା)
  • ସାଧାରଣ ତ୍ରୁଟି ଓ ସେଗୁଡିକୁ କିପରି ରୋକିବେ
  • HelloBooks ରେ GST ବିଲ୍ ବନେଇବା
  • ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତର
Chapter Guide▾

GST ବିଲ୍ କିପରି ବନେଇବେ: ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପଦକ୍ରମ ଓ ଚେକଲିଷ୍ଟ

କାହିଁକି ଏହା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ / ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟାଗୁଡିକ

ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟ ମାଲିକମାନେ ସାଧାରଣତଃ ହାତେ ହାତ ବିଲ୍ ବନାଇଥାନ୍ତି କିମ୍ବା Excel କିମ୍ବା Tally ରେ ରଖିଥାନ୍ତି। ତେବେ ଏହାରେ ଭୁଲ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ, ଯାହା ଟାକ୍ସ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଭୁଲ ହେବାର କାରଣ ହୁଏ। ଏହି ଲେଖା ଆପଣଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଏକ GST ବିଲ୍ କିପରି ତିଆରି କରିବେ ତାହା ଧାରାବାହିକ ଭାବେ ଜଣାଇବ।

ପଦକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା GST ବିଲ୍ ବନେଇବା

  1. ସପ୍ଲାୟର ତଥ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ: ଆପଣଙ୍କର ନାମ, ପତା, ଓ GSTIN ଲେଖନ୍ତୁ। ଏହା Rule 46 ଅନୁସାରେ ଆବଶ୍ୟକ।
  2. ବିଲ୍ ସିରିୟଲ ନମ୍ବର ଦିଅନ୍ତୁ: ଏହା ଅନନ୍ୟ ହେବା ଦରକାର, 16 ଅକ୍ଷର/ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ହେବ।
  3. ବିଲ୍ ତାରିଖ ଲେଖନ୍ତୁ: ଯେତେବେଳେ ବିଲ୍ ଜାରି କରୁଛନ୍ତି ସେ ତାରିଖ ଦିଅନ୍ତୁ।
  4. ଗ୍ରାହକ ତଥ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ: ଗ୍ରାହକଙ୍କର ନାମ, ଠିକଣା, ଓ GSTIN କିମ୍ବା UIN ଥିଲେ ଲେଖନ୍ତୁ।
  5. ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ସେବା ବିବରଣୀ ଦିଅନ୍ତୁ: HSN କୋଡ୍ (ବସ୍ତୁ ପାଇଁ) କିମ୍ବା SAC କୋଡ୍ (ସେବା ପାଇଁ) ସହିତ, ପରିମାଣ, ଏକକ, ଓ ବିବରଣୀ ଲେଖନ୍ତୁ।
  6. ମୂଲ୍ୟ ଓ ଛୁଟ ଦିଅନ୍ତୁ: ଟୋଟାଲ ମୂଲ୍ୟ ଓ ଯଦି କିଛି ଛୁଟ ମିଳିଛି ତାହା ଦିଅନ୍ତୁ।
  7. ଟାକ୍ସ ହାର ଓ ଟାକ୍ସ ରାଶି ଲେଖନ୍ତୁ: CGST, SGST/UTGST, IGST ଓ ସେସ୍ ହାର ଓ ରାଶି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତୁ।
  8. ସପ୍ଲାଇ ପ୍ଲେସ୍ ଓ ଡିଲିଭରୀ ଆଡ୍ରେସ୍ ଦିଅନ୍ତୁ: ସପ୍ଲାଇ ରାଜ୍ୟ ଓ ଯଦି ଡିଲିଭରୀ ଠିକଣା ଭିନ୍ନ ହୁଏ ତେବେ ସେ ଲେଖନ୍ତୁ।
  9. ରିଭର୍ସ ଚାର୍ଜ ଥିଲେ ତାହା ସୂଚନା କରନ୍ତୁ: ଟାକ୍ସ ରିଭର୍ସ ଚାର୍ଜ ହେଉଛି କି ନାହିଁ ଦର୍ଶାନ୍ତୁ।
  10. ସପ୍ଲାୟରଙ୍କର ସହି କିମ୍ବା ଡିଜିଟାଲ୍ ସହି ଦିଅନ୍ତୁ: ବିଲ୍ ସଠିକ୍ ଓ ଆଧିକାରିକ ହେବା ପାଇଁ।

ଏହି ପଦକ୍ରମ ଅନୁସରଣ କରି ଆପଣ ଏକ ସଠିକ୍ GST ବିଲ୍ ବନେଇପାରିବେ। ଅଧିକ ସହଜ ଓ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ GST invoicing ଟୁଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

ଉଦାହରଣ (କାଳ୍ପନିକ ସଂଖ୍ୟା)

ଆମେ ଧରିବା ଯେ ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀ ରାମୁ ଜୁଲାଇ 10, 2023 ରେ ଏକ ବିଲ୍ ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି:

  • ସପ୍ଲାୟର: ରାମୁ ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜେସ୍, GSTIN: 29ABCDE1234F2Z5
  • କ୍ରେତା: ସୁରେଶ ଟ୍ରେଡର୍ସ, GSTIN: 27PQRST5678L1Z2
  • ବସ୍ତୁ: ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ଫ୍ୟାନ୍, HSN: 84145100
  • ପରିମାଣ: 10 ଇଉନିଟ
  • ପ୍ରତି ଇଉନିଟ ମୂଲ୍ୟ: ₹1,500
  • ଛୁଟ: ₹500
  • GST ହାର (ଧାରଣା): 18% (CGST 9%, SGST 9%)

ଗଣନା:

ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ = 10 × ₹1,500 = ₹15,000

ଟ୍ୟାକ୍ସେବଲ୍ ଭ୍ୟାଲ୍ୟୁ = ₹15,000 - ₹500 = ₹14,500

CGST = ₹14,500 × 9% = ₹1,305

SGST = ₹14,500 × 9% = ₹1,305

ମୋଟ ବିଲ୍ ମୂଲ୍ୟ = ₹14,500 + ₹1,305 + ₹1,305 = ₹17,110

ବିଲ୍ ତାରିଖ: 10-07-2023

ଏହି ଭାବରେ ଆପଣ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଭରି ଏକ ସଠିକ୍ GST ବିଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବେ।

ସାଧାରଣ ତ୍ରୁଟି ଓ ସେଗୁଡିକୁ କିପରି ରୋକିବେ

  1. GSTIN ଭୁଲ ଲେଖିବା: ସପ୍ଲାୟର ଓ କ୍ରେତାଙ୍କର GSTIN ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
  2. HSN/SAC କୋଡ୍ ଭୁଲ ହେବା: ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ସେବା ପାଇଁ ସଠିକ୍ HSN/SAC କୋଡ୍ ଦିଅନ୍ତୁ। GST invoice validator ବ୍ୟବହାର କରି ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
  3. ଟାକ୍ସ ହାର ଭୁଲ ଦେଖାଯିବା: ସରକାରୀ ହାର ଅନୁଯାୟୀ ଟାକ୍ସ ହାର ଲେଖନ୍ତୁ।
  4. ସିରିୟଲ ନମ୍ବର ଅନନ୍ୟ ନ ହେବା: ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଏକ ନୂତନ ଅନନ୍ୟ ସିରିୟଲ ନମ୍ବର ଦିଅନ୍ତୁ।
  5. ଡିଜିଟାଲ୍ ସହି ନ ଥିବା: ବିଲ୍ ଚାଲୁ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସପ୍ଲାୟରଙ୍କର ଡିଜିଟାଲ୍ କିମ୍ବା ହାତର ସହି ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।

HelloBooks ରେ GST ବିଲ୍ ବନେଇବା

HelloBooks ରେ GST invoicing ବ୍ୟବହାର କରି ଆପଣ ସଠିକ୍ CGST/SGST କିମ୍ବା IGST ବିଭାଜନ ସହିତ ଏକ ନିୟମିତ ଟାକ୍ସ ଇନଭଏସ୍ ତିଆରି କରିପାରିବେ। ଏହା HSN/SAC କୋଡ୍ ଓ କ୍ରେତାଙ୍କର GSTIN ଅନୁସାରେ ଫିଲ୍ ହୁଏ, ଯାହା Rule 46 ର ଆବଶ୍ୟକ ତଥ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟ ₹5 କୋଟି ଟର୍ନଓଭର ଅଧିକ, ତେବେ e-invoicing (IRN ଓ ସାଇନ୍ ହୋଇଥିବା QR) ସହିତ ସମୟ ସଂରକ୍ଷଣ କରନ୍ତୁ। ତାପରେ ଏହି ଇନଭଏସ୍ ରୁ ସିଧାସଳଖ GSTR-1 ଓ GSTR-3B ଫାଇଲିଂ କରାଯାଏ। ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ HelloBooks for India ଦେଖନ୍ତୁ।

ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତର

GST ବିଲ୍ ଓ GST ଇନଭଏସ୍ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ତଫାତ?
GST ବିଲ୍ ଏକ ଟାକ୍ସ ଇନଭଏସ୍ ହେଉଛି ଯାହା ରୁଲ 46 ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ତଥ୍ୟ ସହିତ ତିଆରି ହୁଏ। ଇନଭଏସ୍ ସାଧାରଣତଃ ବିଲ୍ କୁ କହାଯାଏ, ଯାହା GST ଟାକ୍ସ ଦେଖାଏ।

ମୁଁ କିପରି ନିଜେ GST ବିଲ୍ ବନେଇପାରିବି?
ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ରମ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। Excel କିମ୍ବା Tally ରେ ମାନୁଆଲ୍ ଭରିବା ସହିତ, HelloBooks ଭଳି ସଫ୍ଟୱେୟାର ବ୍ୟବହାର କରି ଏହାକୁ ସହଜ କରିପାରିବେ।

GST ବିଲ୍ ରେ କେଉଁ ତଥ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ?
ସପ୍ଲାୟର ଓ କ୍ରେତାଙ୍କର ନାମ, GSTIN, ସିରିୟଲ ନମ୍ବର, ତାରିଖ, HSN/SAC କୋଡ୍, ବସ୍ତୁ ବିବରଣୀ, ମୂଲ୍ୟ, ଟାକ୍ସ ହାର ଓ ରାଶି, ସପ୍ଲାଇ ପ୍ଲେସ୍ ଓ ସହି ଆବଶ୍ୟକ।

ମୋ ବ୍ୟବସାୟ ₹5 କୋଟି ଟର୍ନଓଭର ଅଧିକ, ତେବେ କଣ କରିବି?
ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଆପଣଙ୍କୁ e-invoicing କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା IRN ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ସାଇନ୍ ସହିତ ହୁଏ। HelloBooks ଏହି ସୁବିଧା ଦେଇଥାଏ।

ମୁଁ କେଉଁ ତାରିଖରେ GSTR-1 ଓ GSTR-3B ଫାଇଲ୍ କରିବାକୁ ପଡିବ?
ମାସିକ GSTR-1 ପ୍ରତି ମାସର 11 ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ଫାଇଲ୍ ହେବା ଦରକାର [gstr1-monthly-11th]। GSTR-3B ପ୍ରତି ମାସର 20 ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ଫାଇଲ୍ ହୁଏ [gstr3b-monthly-20th]। QRMP ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ତାରିଖ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।

ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷା

  • GST ବିଲ୍ ତିଆରି ନିମିତ୍ତେ Rule 46 ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଭରିବା ଦରକାର।
  • ନିଜେ ହାତେ ବିଲ୍ ତିଆରି କରୁଥିଲେ ଭୁଲ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥାଏ, ସେଥିପାଇଁ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
  • HelloBooks ଭଳି ସଫ୍ଟୱେୟାର ବ୍ୟବହାର କରି GST ଇନଭଏସ୍ ତିଆରି ଓ ଫାଇଲିଂ କରିପାରିବେ।
  • ₹5 କୋଟି ଟର୍ନଓଭର ଅଧିକ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ e-invoicing କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
  • ସିରିୟଲ ନମ୍ବର ଅନନ୍ୟ ଓ ଟାକ୍ସ ହାର ସଠିକ୍ ରଖିବା ଦରକାର।
  • GSTR-1 ଓ GSTR-3B ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ଫାଇଲିଂ କରନ୍ତୁ।

GST ବିଲ୍ ବନେଇବା ଏବଂ GST ଫାଇଲିଂ କାମକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ, ଆପଣ HelloBooks ର Free plan ରେ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ, ଯାହା 200 ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁକ୍ତ ଓ GSTR-1 ଓ 3B ଫାଇଲିଂ ସହିତ ଆସେ। ଏହା ପାଇଁ Start on the Free plan (200 transactions a year, GSTR-1 and 3B filing for one GSTIN) ଦେଖନ୍ତୁ।

This article is general information, not tax or legal advice. Rules change; confirm the current position on gst.gov.in or with your chartered accountant before acting.

HelloBooks Editorial Team

About the author

HelloBooks Editorial Team

Published August 16, 2026 on the HelloBooks blog

The HelloBooks editorial team is made up of accountants, ex-CPA-firm partners, and AI engineers who build the same AI bookkeeping product the articles describe. We write what we ship.

Posts are reviewed for accuracy against current US, UK, India, Australia, and UAE accounting and tax rules before publishing, and updated when those rules change.

About HelloBooks →

Subscribe to our newsletter

Stay up to date with the latest news and announcements. No credit card required.

By subscribing, you agree to our Privacy Policy.

GST ବିଲ୍ କିପରି ବନେଇବେ: ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପଦକ୍ରମ ଓ ଚେକଲିଷ୍ଟ | HelloBooks.ai