Key takeaways
What this article covers, in order:
- का ही गरज भासते / काय चुकते
- चरण-दर-चरण
- उदाहरण (काल्पनिक आकडे)
- सामान्य चुका
- HelloBooks मध्ये हे कसे करायचे
- वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
इ-इनव्हॉइस तयार करण्यासाठी खालील पद्धत वापरा. यामध्ये काय करायचे आहे, कोणती माहिती भरायची आहे, आणि कोणत्या गोष्टी तपासाव्यात हे सविस्तर दिले आहे.
का ही गरज भासते / काय चुकते
लहान व्यवसाय मालकांना GST अंतर्गत बिझनेस व्यवहारासाठी बरोबर आणि नियमांनुसार इनव्हॉइस तयार करणे आवश्यक असते. इ-इनव्हॉइस म्हणजे इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात तयार केलेला कर इनव्हॉइस, ज्यामध्ये Invoice Reference Number (IRN) आणि QR कोड असतो. 2023 च्या ऑगस्टपासून ₹5 कोटींपेक्षा अधिक उलाढाल करणाऱ्या व्यवसायांना B2B व्यवहारांसाठी इ-इनव्हॉइस तयार करणे अनिवार्य आहे. अनेक वेळा चुकीची माहिती भरल्यामुळे किंवा आवश्यक तपशील न दिल्यामुळे इनव्हॉइस नाकारला जातो किंवा GST फाईलिंग मध्ये त्रुटी येतात.
चरण-दर-चरण
- व्यवसायाची माहिती तयार करा: तुमचा नाव, पत्ता, GSTIN तयार ठेवा.
- ग्राहकाची माहिती भरा: ग्राहकाचे नाव, पत्ता, GSTIN किंवा UIN जर नोंदणीकृत असेल तर. जर ग्राहक नोंदणीकृत नसेल आणि ₹50,000 पेक्षा जास्तची विक्री असेल तर ग्राहकाचा पत्ता आणि राज्य कोड नोंदवा Rule 46.
- वस्तू किंवा सेवा तपशील भरा: वस्तूंसाठी HSN कोड, सेवांसाठी SAC कोड, वर्णन, प्रमाण, एकक, किंमत.
- करदरांची माहिती भरा: CGST, SGST/UTGST किंवा IGST चे दर आणि रक्कम.
- संपूर्ण मूल्य आणि करांची बेरीज तपासा: करादाखल किंमत, सवलत (जर असेल तर), एकूण कर रक्कम आणि अंतिम रक्कम.
- इनव्हॉइसची तारीख आणि क्रमांक द्या: क्रमांक वित्तीय वर्षासाठी अनन्य आणि सलग असावा Rule 46.
- इ-इनव्हॉइस पोर्टलवर अपलोड करा किंवा HelloBooks सारख्या सॉफ्टवेअरचा वापर करा: जर तुमचा उलाढाल ₹5 कोटींपेक्षा जास्त असेल तर IRN आणि QR कोडसह ई-इनव्हॉइस तयार करा e-invoicing (IRN and QR).
- इ-वे बिल तयार करा: वस्तूंच्या वाहतुकीसाठी ई-इनव्हॉइसवरून थेट ई-वे बिल तयार करा e-way bill.
उदाहरण (काल्पनिक आकडे)
एक व्यवसाय जो मुंबईत आहे, त्याने 10 ऑगस्ट 2023 रोजी 1,000 युनिट्स वस्तू विकल्या ज्याची किंमत ₹150 प्रति युनिट आहे. HSN कोड 1001 आहे. CGST आणि SGST दर प्रत्येकी 9% आहे.
किंमत = ₹1,000 × ₹150 = ₹1,50,000
CGST = ₹1,50,000 × 9% = ₹13,500
SGST = ₹1,50,000 × 9% = ₹13,500
एकूण कर = ₹13,500 + ₹13,500 = ₹27,000
एकूण रक्कम = ₹1,50,000 + ₹27,000 = ₹1,77,000
या माहितीने ई-इनव्हॉइस तयार करा आणि IRN मिळवा.
सामान्य चुका
- ग्राहकाचा GSTIN चुकीचा भरला: हे टाळण्यासाठी GSTIN नीट तपासा किंवा HelloBooks सारख्या सॉफ्टवेअरमध्ये ग्राहकाचा GSTIN आपोआप भरा.
- वस्तूंचा चुकीचा HSN/SAC कोड दिला: वस्तू किंवा सेवेचा योग्य कोड वापरा, कारण चुकीचा कोड GST फाईलिंगमध्ये त्रुटी करतो.
- इनव्हॉइस क्रमांक सलग नाही: प्रत्येक आर्थिक वर्षासाठी सलग आणि अद्वितीय क्रमांक वापरा.
- करदर चुकीचे दिले: CGST, SGST, IGST योग्य प्रमाणात द्या, आणि जर इंटर-स्टेट असेल तर IGST द्या.
- इ-इनव्हॉइससाठी IRN न मिळवणे: ₹5 कोटींपेक्षा अधिक उलाढाल असलेल्या व्यवसायांनी IRN मिळवणे आवश्यक आहे.
- इनव्हॉइसवर ग्राहकाचा पत्ता न देणे: ₹50,000 पेक्षा जास्त मूल्याच्या व्यवहारात नोंदणीकृत नसलेल्या ग्राहकाचा पत्ता आणि राज्य कोड द्यावा.
HelloBooks मध्ये हे कसे करायचे
HelloBooks GST इनव्हॉइसिंगमध्ये योग्य CGST/SGST/IGST विभागणी आणि HSN/SAC कोडसह करारूपात इनव्हॉइस तयार करते. ₹5 कोटीच्या उलाढाल असलेल्या व्यवसायांसाठी HelloBooks इ-इनव्हॉइस (IRN आणि QR) तयार करते जेव्हा तुम्ही B2B इनव्हॉइस सेव्ह करता. तसेच, HelloBooks मध्ये तयार झालेल्या इनव्हॉइसवरून थेट ई-वे बिल तयार करता येते, ज्यामुळे माहिती पुन्हा टाकण्याची गरज नाही. अधिक माहितीसाठी HelloBooks for India पहा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
इ-इनव्हॉइस म्हणजे काय?
इ-इनव्हॉइस हा एक इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपाचा कर इनव्हॉइस आहे ज्यामध्ये Invoice Reference Number (IRN) आणि QR कोड असतो. यामुळे कर नियमांचे पालन होणे सोपे होते.
कोणत्या व्यवसायांना इ-इनव्हॉइस तयार करणे आवश्यक आहे?
₹5 कोटींपेक्षा अधिक वार्षिक उलाढाल असलेल्या व्यवसायांना B2B व्यवहारांसाठी इ-इनव्हॉइस तयार करणे अनिवार्य आहे [Notification No. 10/2023-Central Tax].
IRN काय आहे आणि ते कसे मिळवायचे?
IRN म्हणजे Invoice Reference Number, जो सरकारी पोर्टलवर इनव्हॉइस सबमिट केल्यावर मिळतो. HelloBooks सारख्या सॉफ्टवेअरमुळे IRN मिळविणे सोपे होते.
इ-इनव्हॉइससाठी कोणती माहिती आवश्यक आहे?
व्यवसाय आणि ग्राहकांची पूर्ण माहिती, वस्तू/सेवा तपशील, HSN/SAC कोड, करदर, क्रमांक, तारीख आणि एकूण रक्कम आवश्यक आहे.
मी इ-इनव्हॉइस कसा रद्द करू शकतो?
इ-इनव्हॉइस पोर्टलवर किंवा HelloBooks मध्ये नियमांनुसार रद्दीकरण विंडोमध्ये रद्द करू शकता.
मुख्य मुद्दे
- इ-इनव्हॉइस तयार करताना GSTIN, ग्राहक माहिती, HSN/SAC कोड आणि करदर योग्य भरावेत.
- ₹5 कोटी उलाढाल असलेल्या व्यवसायांसाठी IRN आणि QR कोडसह इ-इनव्हॉइस तयार करणे बंधनकारक आहे.
- HelloBooks सारख्या सॉफ्टवेअरने ई-इनव्हॉइसिंग, IRN जनरेशन, आणि ई-वे बिल तयार करणे सोपे होते.
- ग्राहकाचा GSTIN नसेल तर ₹50,000 पेक्षा जास्त व्यवहारात ग्राहकाचा पत्ता आणि राज्य कोड द्यावा.
- सलग आणि अद्वितीय इनव्हॉइस क्रमांक वापरणे आवश्यक आहे.
इ-इनव्हॉइस तयार करण्याचा हा मार्ग वापरून तुम्ही तुमचा व्यवसाय GST नियमांनुसार चालवू शकता. अधिक सोयीसाठी आणि वेळ वाचवण्यासाठी HelloBooks वापरून पहा.
Start on the Free plan (200 transactions a year, GSTR-1 and 3B filing for one GSTIN) वरून सुरुवात करा.

