Key takeaways
What this article covers, in order:
- જે ડેડલાઇન ખરેખર 31 માર્ચ 2027 છે
- રેકોર્ડ તાજા હોય ત્યારે જ ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ સાફ કરો
- તમારું aggregate turnover ત્રણ લાઇન સામે ચેક કરો
- શું ફાઇલિંગની frequency બદલવી જોઈએ?
- વર્ષ માટેની credit note અને સુધારા
- કંઈ ફાઇલ કર્યા વગર બાકી ન રહે એ જુઓ
દર નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા પખવાડિયામાં મોટા ભાગની ઓફિસમાં એક જ દૃશ્ય હોય: CA ને સ્ટોકનો આંકડો જોઈએ, ઓડિટરને લેજર જોઈએ, મોટો ગ્રાહક કહે "credit note આ જ વર્ષની તારીખનો આપજો", અને GST ચુપચાપ નવા વર્ષના પહેલા મહિના પર ધકેલાઈ જાય. આ ભૂલ છે, કારણ કે GST ના અમુક નિર્ણયો 31 માર્ચ 2027 સાથે બંધાયેલા છે અને ત્યાર પછી લઈ જ ન શકાય. આ ચેકલિસ્ટમાં FY 2026-27 માટે એ તારીખ પહેલાં શું પતાવવું એ છે, સાથે થોડાં એવાં કામ પણ જે વર્ષના અંતનાં લાગે છે પણ ખરેખર એમની ડેડલાઇન પાછળથી છે.
અમારી સલાહ: ફેબ્રુઆરી 2027 માં શરૂ કરો. 29 માર્ચ 2027 એ નહીં.
જે ડેડલાઇન ખરેખર 31 માર્ચ 2027 છે
આ એવી તારીખો છે જે ચૂકો તો આખું એક વર્ષ ગયું સમજો.
| કામ | તારીખ કેમ મહત્વની | ફોર્મ |
|---|---|---|
| તમે એક્સપોર્ટ કરતા હો તો FY 2027-28 માટે LUT ભરો | સ્વીકારાયેલા LUT વગર 1 એપ્રિલ 2027 થી એક્સપોર્ટ પર IGST પહેલાં ભરવો પડે | RFD-11 |
| FY 2027-28 માટે composition પસંદ કરો | વર્ષ શરૂ થાય એ પહેલાં ફાઇલ કરવું પડે | CMP-02 (સાથે ITC-03) |
| FY 2026-27 ની invoice series બંધ કરો | GST દરેક નાણાકીય વર્ષ માટે અલગ, unique series માગે છે | તમારી invoicing સિસ્ટમ |
| વર્ષના અંતે સ્ટોકની ગણતરી | ખોવાયેલા, ચોરાયેલા કે નાશ પામેલા માલ પર ITC રિવર્સ કરવી પડે | GSTR-3B દ્વારા |
તમે એક્સપોર્ટ કરતા હો અને ગયા વર્ષના LUT પર ચાલતા હો, તો ધ્યાન રાખો કે એ 31 માર્ચ 2027 એ પૂરો થઈ જાય છે. નવા LUT વગર એપ્રિલ 2027 ના પહેલા અઠવાડિયાના શિપમેન્ટ પર ટેક્સ પહેલાં ભરવો પડશે. પોર્ટલ પર નવો LUT ભરવામાં લગભગ પંદર મિનિટ લાગે છે, એટલે માર્ચ 2027 માં જ કરી દો.
Composition વિશે: તમે નક્કી કર્યું હોય કે ગ્રાહકો સાથે સીધું વેચાણ કરતી નાની દુકાન માટે regular GST ની માથાકૂટ લાયક નથી, તો FY 2027-28 માટે બદલવાની બારી 31 માર્ચ 2027 એ બંધ થાય છે. ઊલટું, composition માંથી regular માં જવું વર્ષ દરમિયાન પણ થઈ શકે, પણ વર્ષની શરૂઆતે કરો તો હિસાબ વધુ ચોખ્ખો રહે.
રેકોર્ડ તાજા હોય ત્યારે જ ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ સાફ કરો
વર્ષના અંતની ભૂલો સૌથી મોંઘી ITC માં પડે છે. સંજયભાઈ રાજકોટમાં હાર્ડવેરનું ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કરે છે, અને દર વર્ષે છેલ્લા મહિનામાં એમને એ જ ત્રણ મુશ્કેલીઓ મળે છે. આ એટલી સામાન્ય છે કે એક પછી એક જોઈ લઈએ.
ચોપડામાં હોય પણ GSTR-2B માં ક્યારેય દેખાયાં ન હોય એવાં બિલ. મોટે ભાગે સપ્લાયરે મોડું ફાઇલ કર્યું હોય, ખોટા GSTIN હેઠળ ફાઇલ કર્યું હોય, અથવા વેચાણને B2C ગણ્યું હોય. અત્યારે જ પાછળ પડો, જ્યારે એમને invoice યાદ હોય. FY 2026-27 ની ક્રેડિટ 30 નવેમ્બર 2027 સુધી (અથવા એ વર્ષનું GSTR-9 ફાઇલ કરો એ તારીખ સુધી, જે વહેલું હોય) લઈ શકાય છે, એટલે સમય તો છે, પણ બિલ જેટલું જૂનું થાય એટલા સપ્લાયર ઢીલા પડે.
જે સપ્લાયરને 180 દિવસથી પૈસા નથી ચૂકવ્યા. તમે કોઈ બિલ પર ITC લીધી હોય અને invoice ની તારીખથી 180 દિવસમાં સપ્લાયરને ચૂકવણી ન કરી હોય, તો ક્રેડિટ વ્યાજ સાથે રિવર્સ કરવી પડે, અને ચૂકવો પછી પાછી લઈ શકાય. payables નો ageing રિપોર્ટ કાઢો અને છ મહિનાથી જૂનું, જેના પર ક્રેડિટ લેવાઈ ગઈ હોય એવું કંઈ છે કે નહીં તે જુઓ.
Exempt અને taxable સપ્લાય માટેની common credit. તમારા ધંધાનો અમુક ભાગ exempt હોય (દાખલા તરીકે અમુક ખેતપેદાશ, કે રહેણાંક મિલકતનું ભાડું), તો વર્ષની common credit નો છેલ્લો વાર્ષિક હિસાબ કરવો પડે. એ અંતિમ આંકડો વર્ષ પૂરું થયા પછીના રિટર્નમાં જઈ શકે, પણ વર્ષના આંકડા સામે હોય ત્યારે ગણતરી કરવી ઘણી સહેલી પડે.
લખી વાળેલો (write-off) માલ પણ યાદ રાખો. સ્ટોકની ગણતરીમાં ₹70,000 નો ખરાબ કે ગુમ માલ નીકળે, તો એના પરની ITC રિવર્સ કરવી પડે. ચીડ ચડે એવું છે. અને ઓડિટર અને અધિકારીઓ બરાબર આ જ શોધે છે.
તમારું aggregate turnover ત્રણ લાઇન સામે ચેક કરો
તમારા PAN હેઠળના દરેક GSTIN નું FY 2026-27 નું aggregate turnover કાઢો, અને આ ત્રણ લાઇન સાથે સરખાવો.
₹2 કરોડ. આનાથી ઉપર હો તો FY 2026-27 નું GSTR-9 ફરજિયાત છે (ડ્યૂ 31 ડિસેમ્બર 2027). નીચે હો તો મરજિયાત.
₹5 કરોડ. FY 2026-27 માં આ પાર કરો તો 1 એપ્રિલ 2027 થી તમારાં B2B invoice પર e-invoicing કાયમ માટે લાગુ પડે. તમારી billing સિસ્ટમ પહેલા દિવસથી તૈયાર હોવી જોઈએ. ₹5 કરોડ પાર કરો એટલે તમે QRMP માંથી પણ બહાર, એટલે માસિક રિટર્ન.
₹10 કરોડ. આ લેવલે e-invoice, invoice ની તારીખથી 30 દિવસમાં રિપોર્ટ કરવાં ફરજિયાત છે.
તમે કોઈ લાઇનની નજીક હો, ધારો કે ફેબ્રુઆરી 2027 સુધીમાં ₹4.8 કરોડ, તો એપ્રિલ 2027 માં ખબર પડે એના કરતાં અત્યારે જ CA સાથે વાત કરો કે એનો અર્થ શું થાય.
શું ફાઇલિંગની frequency બદલવી જોઈએ?
તમે ₹5 કરોડથી નીચે હો, તો દરેક ક્વાર્ટર માટે માસિક રિટર્ન અને QRMP વચ્ચે પસંદગી કરી શકો. એપ્રિલ–જૂન 2027 ક્વાર્ટર માટે ઓપ્શન બદલવાની બારી 1 ફેબ્રુઆરી 2027 થી 30 એપ્રિલ 2027 સુધી ખુલ્લી છે. તમારા બિઝનેસ ગ્રાહકો ફરિયાદ કરતા હોય કે તમારાં invoice એમના 2B માં મોડાં દેખાય છે, તો માસિક ફાઇલિંગ અથવા IFF સાથે QRMP લાયક હોઈ શકે. તમે થોડાક B2C વેચાણ માટે દર મહિને ફાઇલ કરતા આવ્યા હો, તો QRMP થી વર્ષે સોળ રિટર્ન બચી શકે.
વર્ષ માટેની credit note અને સુધારા
FY 2026-27 ના સપ્લાય માટે credit note આપવી અને FY 2026-27 નાં invoice સુધારવાં 30 નવેમ્બર 2027 સુધી (અથવા GSTR-9 ફાઇલ કરો ત્યાં સુધી, જે વહેલું હોય) થઈ શકે. લોકો ધારે છે એના કરતાં આ મોડું છે, એટલે 31 માર્ચ 2027 એ ગભરાઈને કંઈ પાછલી તારીખનું કરવાની જરૂર નથી. credit note આજની તારીખે આપો અને મૂળ invoice સાથે જોડો. પાછલી તારીખ (backdate) નાખવી, એ જ એક કામ છે જે ખરેખર ન કરવું જોઈએ.
કંઈ ફાઇલ કર્યા વગર બાકી ન રહે એ જુઓ
પોર્ટલ પર દરેક GSTIN અને દરેક સમયગાળાનું રિટર્ન સ્ટેટસ જુઓ. વર્ષની શરૂઆતનું કોઈ બાકી GSTR-1 કે GSTR-3B પાછળથી GSTR-9 અટકાવશે. વળી, રિટર્ન એની ડ્યૂ ડેટના ત્રણ વર્ષ પછી time-barred થઈ જાય છે, એટલે FY 2023-24 નું કંઈ ખરેખર જૂનું બાકી હોય તો એના પર જલદી ધ્યાન આપો.
FY 2027-28 બરાબર સેટ કરો
1 એપ્રિલ 2027 એ નવી invoice series શરૂ કરો (INV/27-28/001, અથવા તમે જે પેટર્ન વાપરતા હો). તમારા item master પર HSN કોડ અને રેટ ચેક કરો, ખાસ કરીને 22 સપ્ટેમ્બર 2025 ના રેટ ફેરફારો પછી જોયા ન હોય તો. ગ્રાહકોની યાદીમાં GSTIN ના ફેરફાર અપડેટ કરો, અને ₹5 કરોડ પાર કર્યા હોય તો e-invoicing સેટ કરો.
પૂરું ચેકલિસ્ટ
- [ ] FY 2027-28 માટે LUT ફાઇલ કર્યો (એક્સપોર્ટર માટે)
- [ ] FY 2027-28 માં composition માં જવું હોય તો CMP-02 ફાઇલ કર્યું
- [ ] સ્ટોક ગણ્યો; ખોવાયેલા, ચોરાયેલા કે નાશ પામેલા માલ પર ITC રિવર્સ કરી
- [ ] GSTR-2B માં ન દેખાતાં બિલ માટે સપ્લાયર પાછળ પડ્યા
- [ ] ITC લીધી હોય એવા 180 દિવસથી જૂના payables રિવર્સલ માટે ચેક કર્યા
- [ ] exempt સપ્લાય હોય તો common credit ની ગણતરી તૈયાર કરી
- [ ] aggregate turnover ₹2 કરોડ, ₹5 કરોડ અને ₹10 કરોડ સામે ચેક કર્યું
- [ ] ₹5 કરોડ પાર કર્યા હોય તો 1 એપ્રિલ 2027 માટે e-invoicing તૈયાર
- [ ] એપ્રિલ–જૂન 2027 ક્વાર્ટર માટે QRMP કે માસિકની પસંદગી ફરી જોઈ
- [ ] દરેક GSTIN માટે FY 2026-27 નાં બધાં GSTR-1 અને GSTR-3B ફાઇલ થઈ ગયાં
- [ ] FY 2027-28 માટે નવી invoice series અને item master તૈયાર
તમારા વર્ષમાં ધંધાનું પુનર્ગઠન, નવું રાજ્ય, કે મોટી exempt બિઝનેસ લાઇન આવી હોય, તો આ યાદી CA સાથે બેસીને જુઓ. આમાંની અમુક બાબતોની શરતો વિશે અમે અહીં ફક્ત ઉપરછલ્લી વાત કરી છે.
HelloBooks કેવી રીતે મદદ કરે છે
HelloBooks Free તમારું FY 2026-27 નું વેચાણ અને ખરીદી એક જગ્યાએ રાખે છે અને એક GSTIN માટે GSTR-1 અને GSTR-3B સીધા GST પોર્ટલ પર ફાઇલ કરે છે. GSTR-2B reconciliation તમને બતાવે છે કે કયાં બિલ 2B માં નથી, એટલે તમે ડિસેમ્બર 2027 માં નહીં પણ માર્ચ 2027 માં જ સપ્લાયર પાછળ પડી શકો, અને AP ageing થી 180 દિવસવાળું payables ચેક ઝડપથી થઈ જાય. Free માં વર્ષે 200 ટ્રાન્ઝેક્શન સુધી અને 2 યુઝર સામેલ છે, અને વર્ષના અંતના રિવ્યૂ માટે તમારા CA ને એ જ ચોપડામાં invite કરી શકાય. તમારે FY 2026-27 નું GSTR-9 જોઈતું હોય, અથવા ₹5 કરોડ પાર કરીને 1 એપ્રિલ 2027 થી e-invoicing જોઈતું હોય, તો એ Pro (₹499/મહિનો) માં છે. pricing પેજ, GSTR-2B reconciliation ફ્લો, અને e-invoicing જુઓ.
FAQs
FY 2026-27 ની ITC લેવાની છેલ્લી તારીખ કઈ?
30 નવેમ્બર 2027, અથવા FY 2026-27 નું GSTR-9 ફાઇલ કરો એ તારીખ, જે વહેલી હોય.
દર વર્ષે નવો LUT જોઈએ?
હા. LUT એક નાણાકીય વર્ષ માટે જ હોય છે. 1 એપ્રિલ 2027 થી થતા એક્સપોર્ટ માટે FY 2027-28 નો નવો LUT ભરો.
31 માર્ચ 2027 પછી પણ FY 2026-27 ના વેચાણ માટે credit note આપી શકું?
હા, 30 નવેમ્બર 2027 અથવા તમારી GSTR-9 ફાઇલિંગની તારીખ, જે વહેલી હોય ત્યાં સુધી. જે દિવસે આપો એ જ તારીખ નાખો; backdate ન કરો.
FY 2026-27 માં મેં ₹5 કરોડ પાર કર્યા. શું બદલાય?
1 એપ્રિલ 2027 થી B2B invoice પર e-invoicing લાગુ પડે, અને તમે QRMP માટે લાયક નથી રહેતા, એટલે માસિક ફાઇલ કરવું પડશે.
આવતા વર્ષ માટે composition માં ક્યારે જવું?
વર્ષ શરૂ થાય એ પહેલાં CMP-02 ફાઇલ કરો, એટલે FY 2027-28 માટે 31 માર્ચ 2027 સુધીમાં.
આ બધું ફેબ્રુઆરી 2027 અને માર્ચ 2027 માં પતાવી દો, તો એપ્રિલ 2027 સફાઈનો મહિનો નહીં, સામાન્ય મહિનો બની રહેશે.
ફ્રીમાં શરૂ કરો — GST ફાઇલિંગ સામેલ, કાર્ડની જરૂર નથી. HelloBooks ફ્રી અજમાવો
