Key takeaways
What this article covers, in order:
- Why this comes up / what goes wrong
- Step-by-step
- उदाहरण (काल्पनिक आकडे)
- Common mistakes
- Doing this in HelloBooks
- Frequently asked questions
हॉटेल व्यवसायांमध्ये, ग्राहकांना दिले जाणारे मुळ हॉटेल रूम बिल GST नियमांनुसार तयार करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. हे बिल ग्राहकासाठी कर सवलतीसाठी आणि व्यवसायासाठी GST रिटर्न फाइलिंगसाठी मूळ पुरावा असते.
Why this comes up / what goes wrong
हॉटेल मालक किंवा अकाउंटंटना अनेकदा या गोष्टींचा सामना करावा लागतो: ग्राहकांना GST प्रमाणित बिल न दिले जाणे, बिलात आवश्यक तपशीलांचा अभाव, किंवा बिलात GST रक्कम चुकीची दाखवणे. यामुळे GST रिटर्नमध्ये तफावत येते, ITC मिळण्यात अडचण होते आणि कर प्रशासनाकडून दंड होण्याची शक्यता वाढते. मुळ बिलात योग्य GST तपशील आणि नियमांचे पालन केल्याशिवाय व्यवसायाला नुकसान होते.
Step-by-step
- बिल तयार करताना ग्राहकाचा GSTIN तपासा: जर ग्राहक GST नोंदणीकृत असेल तर त्याचा GSTIN बिलावर नोंदवा.
- हॉटेलच्या GSTIN आणि पत्त्याचा समावेश करा: बिलावर आपला नोंदणीकृत GSTIN, नाव आणि पत्ता स्पष्ट असावा.
- सिरियल नंबर आणि बिल तारीख द्या: प्रत्येक बिलाला वेगळा आणि सलग सिरियल नंबर द्या आणि बिल जारी करण्याची तारीख नमूद करा.
- HSN/SAC कोड वापरा: हॉटेल सेवांसाठी योग्य SAC कोड वापरा, जो GST नियमांनुसार आवश्यक आहे.
- कर रक्कम योग्य प्रकारे दाखवा: CGST आणि SGST (जर राज्यात असेल तर) किंवा IGST (इतर राज्यात सेवा दिल्यास) वेगळे दाखवा.
- एकूण रक्कम आणि करासह बिलाची अंतिम रक्कम लिहा: बिलात करासह एकूण रक्कम स्पष्टपणे दाखवा.
- बिलावर करदाता किंवा अधिकृत प्रतिनिधीचा स्वाक्षरी किंवा डिजिटल स्वाक्षरी ठेवा.
- जर बिल ₹5 कोटीपेक्षा जास्त उलाढाल करणाऱ्या व्यवसायासाठी असेल तर e-invoice (IRN आणि QR) तयार करा.
उदाहरण (काल्पनिक आकडे)
पुण्यातील एका 40 सीटांच्या हॉटेलमध्ये 10 ऑगस्ट 2023 रोजी एका ग्राहकाला रूम भाड्याचा बिल तयार करत आहोत. समजा रूम भाडे ₹12,000 आहे. GST 18% (CGST 9% + SGST 9%) लागू आहे (काल्पनिक दर).
रूम भाडे = ₹12,000
CGST = ₹12,000 × 9% = ₹1,080
SGST = ₹12,000 × 9% = ₹1,080
एकूण GST = ₹1,080 + ₹1,080 = ₹2,160
एकूण बिल रक्कम = ₹12,000 + ₹2,160 = ₹14,160
बिलावर खालील माहिती असावी:
- हॉटेलचे नाव, पत्ता, GSTIN
- ग्राहकाचे नाव, पत्ता, GSTIN (जर नोंदणीकृत असेल तर)
- बिल क्रमांक: 000123
- बिल तारीख: 10 ऑगस्ट 2023
- सेवा वर्णन: रूम भाडे
- HSN/SAC कोड: 996311 (हॉटेल सेवा)
- कर रक्कम (CGST आणि SGST)
- एकूण बिल रक्कम
Common mistakes
- GSTIN नोंद न करणे: ग्राहक किंवा आपला GSTIN बिलावर न लिहिणे टाळा. हे नियमांचे उल्लंघन आहे.
- सिरियल नंबर सलग न ठेवणे: प्रत्येक बिलाला सलग आणि वेगळा नंबर द्या, अन्यथा कर प्रशासनाकडून दंड होऊ शकतो.
- HSN/SAC कोड चुकीचा वापर: हॉटेल सेवांसाठी योग्य SAC कोड वापरा, चुकीचा कोड वापरल्यास ITC मध्ये अडचण येते.
- CGST/SGST आणि IGST मध्ये गोंधळ: राज्यांतर्गत सेवा असल्यास CGST आणि SGST, अन्य राज्यात दिल्यास IGST दाखवा.
- e-invoice नियम न पाळणे: ₹5 कोटीपेक्षा अधिक उलाढाल असलेल्या व्यवसायासाठी e-invoice अनिवार्य आहे, त्याचा वापर न केल्यास दंड होऊ शकतो.
- डिजिटल किंवा हस्ताक्षर नसणे: बिलावर करदाता किंवा अधिकृत व्यक्तीची सही किंवा डिजिटल सही असणे आवश्यक आहे.
Doing this in HelloBooks
HelloBooks वापरून तुम्ही GST नियमांनुसार बिल तयार करू शकता. HelloBooks GST invoicing मध्ये CGST/SGST किंवा IGST विभाजन, HSN/SAC कोड आपोआप भरले जातात. ₹5 कोटीपेक्षा जास्त उलाढाल असलेल्या व्यवसायांसाठी e-invoicing (IRN आणि साइन केलेला QR) तयार होतो. तसेच, GSTR-1 आणि GSTR-3B फाइलिंग HelloBooks मधून थेट करता येते, ज्यामुळे बिलातील आकडे आणि रिटर्न मधील आकडे जुळतात. अधिक माहितीसाठी GST invoicing आणि HelloBooks for India पहा.
Frequently asked questions
हॉटेल बिलावर GST कसा दाखवायचा?
हॉटेल बिलावर CGST आणि SGST (राज्यात सेवा दिल्यास) किंवा IGST (इतर राज्यात सेवा दिल्यास) योग्य प्रमाणात दाखवा. बिलावर ग्राहक आणि पुरवठादाराचे GSTIN, HSN/SAC कोड, बिल क्रमांक, तारीख आणि कर रक्कम स्पष्ट असावी.
मुळ हॉटेल बिलाशिवाय GST रिटर्न फाइल करता येईल का?
नाही, मुळ बिलाशिवाय GST रिटर्नमध्ये ITC दावा करणे शक्य नाही. त्यामुळे ग्राहकाला मुळ बिल देणे अत्यंत गरजेचे आहे.
₹5 कोटी उलाढाल असलेल्यांसाठी e-invoice अनिवार्य का?
1 ऑगस्ट 2023 पासून ₹5 कोटीपेक्षा जास्त उलाढाल करणाऱ्या व्यवसायांना B2B पुरवठ्यासाठी e-invoice तयार करणे अनिवार्य आहे. यामुळे IRN आणि QR कोड मिळतो, ज्यामुळे बिल अधिक प्रमाणित होते.
हॉटेल बिलासाठी योग्य SAC कोड कोणता?
हॉटेल रूम भाड्यासाठी SAC कोड 996311 वापरला जातो. हा कोड GST नियमांनुसार हॉटेल सेवा दर्शवितो.
GSTR-1 आणि GSTR-3B कधी फाइल करायचे?
मासिक GSTR-1 करमागील महिन्याच्या 11 तारखेपर्यंत आणि GSTR-3B त्या महिन्याच्या 20 तारखेपर्यंत फाइल करायचे. QRMP योजनेत थोडे वेगळे तारखा लागू होतात.
Key takeaways
- हॉटेल रूम बिलात GSTIN, सिरियल नंबर, तारीख, HSN/SAC कोड आणि कर रक्कम स्पष्ट असावी.
- CGST आणि SGST किंवा IGST योग्य प्रमाणात दाखवा.
- ₹5 कोटी उलाढाल असलेल्या व्यवसायांसाठी e-invoice तयार करणे अनिवार्य आहे.
- बिलावर करदाता किंवा अधिकृत व्यक्तीची सही किंवा डिजिटल सही असणे आवश्यक आहे.
- HelloBooks वापरून बिल तयार करणे आणि GST रिटर्न फाइल करणे सोपे होते.
हॉटेल व्यवसायासाठी GST नियमांचे पालन करून मुळ बिल तयार करणे आवश्यक आहे. HelloBooks वापरून तुम्ही यातील बरेच काम सोप्या पद्धतीने करू शकता.
Start on the Free plan (200 transactions a year, GSTR-1 and 3B filing for one GSTIN) आणि तुमचा GST बिलिंग आणि फाइलिंग सुरू करा.
हा लेख सामान्य माहिती आहे, कर किंवा कायदेशीर सल्ला नाही. नियम बदलतात; कृती करण्यापूर्वी gst.gov.in वर किंवा आपल्या चार्टर्ड अकाउंटंटकडून सद्यस्थिती तपासा.

