Skip to main content
HelloBooks.ai logo
HelloBooks.ai home
GST & Compliance
GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਲਈ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ: ਕਦਮ ਦਰ ਕਦਮ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ
GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਲਈ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ: ਕਦਮ ਦਰ ਕਦਮ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ

GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਲਈ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ: ਕਦਮ ਦਰ ਕਦਮ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ

By HelloBooks Team

ਸਿੱਖੋ ਕਿ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਦਮ ਲੈਣੇ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸੌਖੀ।

HelloBooks Team

HelloBooks Team

3 min read

Key takeaways

What this article covers, in order:

  • ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਉਂ ਉੱਠਦੀ ਹੈ
  • ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ GST ਫਾਈਲਿੰਗ
  • ਉਦਾਹਰਣ (ਕਾਲਪਨਿਕ ਅੰਕੜੇ)
  • ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ
  • HelloBooks ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
  • ਆਮ ਸਵਾਲ
Chapter Guide▾

GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਜੋ GST ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸਹੀ ਆਮਦਨ ਦਰਜ ਹੋਵੇ।

ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਉਂ ਉੱਠਦੀ ਹੈ

ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਬਿੱਲਾਂ, ਖਾਤਿਆਂ ਜਾਂ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਫਾਈਲਿੰਗ ਫਾਰਮ ਭਰਨੇ ਹਨ, ਕਦੋਂ ਭਰਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰਨੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਦਰਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰੇ।

ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ GST ਫਾਈਲਿੰਗ

  1. ਆਪਣਾ GSTIN ਅਤੇ ਪੋਰਟਲ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹੋ: https://www.gst.gov.in 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ GSTIN ਨਾਲ ਲਾਗਿਨ ਕਰੋ।
  2. GSTR-1 ਭਰਨ ਲਈ:
    • ਬਾਹਰਲੇ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਇਨਵੌਇਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਰਜ ਕਰੋ।
    • ਹਰ ਇਨਵੌਇਸ ਵਿੱਚ CGST, SGST ਜਾਂ IGST ਅਤੇ HSN/SAC ਕੋਡ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੋ।
    • Rule 46 ਦੇ ਤਹਿਤ ਟੈਕਸ ਇਨਵੌਇਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਪਲਾਇਰ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇ ਨਾਮ, ਪਤਾ ਅਤੇ GSTIN, ਇਨਵੌਇਸ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ ਭਰੋ।
  3. GSTR-3B ਭਰਨ ਲਈ:
    • ਆਪਣੇ ਖਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਰਕਮ ਜੋੜੋ।
    • ITC (Input Tax Credit) ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੋ।
    • ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਰਕਮ ਦਰਜ ਕਰੋ।
  4. ਫਾਈਲਿੰਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ:
    • GSTR-1 ਦੀ ਮਿਆਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 11 ਤਾਰੀਖ ਹੈ।
    • GSTR-3B ਦੀ ਮਿਆਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 20 ਤਾਰੀਖ ਹੈ।
  5. ਫਾਈਲ ਸਬਮਿਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਰਸੀਦ ਸੰਭਾਲੋ:
    • ਜਦੋਂ ਫਾਈਲਿੰਗ ਕਰ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਆਧਿਕਾਰਕ ਰਸੀਦ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।

ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ GST return filing (GSTR-1, GSTR-3B) ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਉਦਾਹਰਣ (ਕਾਲਪਨਿਕ ਅੰਕੜੇ)

ਮਾਨ ਲਓ ਕਿ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ₹1,00,000 ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ 18% GST ਲਾਗੂ ਹੈ (ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਦਰ)।

  • ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ = ₹1,00,000
  • GST ਦਰ = 18%
  • GST ਰਕਮ = ₹1,00,000 × 18% = ₹18,000
  • ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ = ₹1,00,000 + ₹18,000 = ₹1,18,000

ਇਸ ਮੁੱਲ ਨੂੰ GSTR-1 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ GSTR-3B ਵਿੱਚ ₹18,000 ਟੈਕਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰੋ।

ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ

  • ਗਲਤ ਇਨਵੌਇਸ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਤਾਰੀਖ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਨਵੌਇਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨੰਬਰ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਾਰੀਖ ਭਰੋ।
  • GSTIN ਗਲਤ ਦਰਜ ਕਰਨਾ: ਖਰੀਦਦਾਰ ਅਤੇ ਸਪਲਾਇਰ ਦੋਹਾਂ ਦੇ GSTIN ਸਹੀ ਦਰਜ ਕਰੋ।
  • HSN/SAC ਕੋਡ ਨਾ ਭਰਨਾ: Rule 46 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਕੋਡ ਭਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
  • ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਾਈਲ ਕਰਨਾ: ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਜਿਵੇਂ QRMP ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
  • ਡਾਟਾ ਦੋਹਰਾਉਣਾ ਜਾਂ ਛੱਡਣਾ: ਆਪਣੇ ਬੁੱਕਕੀਪਿੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਡਾਟਾ ਭਰੋ।

HelloBooks ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

HelloBooks ਤੁਹਾਡੇ ਇਨਵੌਇਸਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ GSTR-1 ਅਤੇ GSTR-3B ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ GSTN ਨੂੰ ਫਾਈਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਇਨਵੌਇਸਾਂ ਅਤੇ ਰਿਟਰਨ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। HelloBooks ਵਿੱਚ GST ਇਨਵੌਇਸਿੰਗ ਵੀ ਹੈ ਜੋ CGST/SGST ਜਾਂ IGST ਅਤੇ HSN/SAC ਕੋਡ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ Rule 46 ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ HelloBooks for India ਅਤੇ GST invoicing ਵੇਖੋ।

ਆਮ ਸਵਾਲ

GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
GSTR-1 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 11 ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ ਅਤੇ GSTR-3B 20 ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ ਫਾਈਲ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। QRMP ਸਕੀਮ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਲਈ ਮਿਆਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

GST ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਇਨਵੌਇਸਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਰਜ ਕਰੋ, ਫਿਰ GSTR-1 ਅਤੇ GSTR-3B ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।

GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ GSTR-1 ਅਤੇ GSTR-3B ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਫਾਰਮ ਭਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਚਾਰਜ ਕਿੰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਖੁਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਚਾਰਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਜਾਂ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰਜ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।

GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕੀ ਕੋਈ ਕੋਰਸ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਕਈ ਆਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਕੋਰਸ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜੋ GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਸਿੱਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

  • GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਵਿੱਚ GSTR-1 ਅਤੇ GSTR-3B ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਮ੍ਹਾਂਦਾਰੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
  • Rule 46 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਟੈਕਸ ਇਨਵੌਇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰੋ।
  • ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖਾਤਿਆਂ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਮਿਲਾਉ।
  • HelloBooks ਵਰਗੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਨਾਲ ਫਾਈਲਿੰਗ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
  • ਮਿਆਦਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਕਿ ਜੁਰਮਾਨੇ ਨਾ ਲੱਗਣ।

GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਅੱਜ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ Start on the Free plan (200 transactions a year, GSTR-1 and 3B filing for one GSTIN) 'ਤੇ ਜਾਓ।

This article is general information, not tax or legal advice. Rules change; confirm the current position on gst.gov.in or with your chartered accountant before acting.

HelloBooks Editorial Team

About the author

HelloBooks Editorial Team

Published August 19, 2026 on the HelloBooks blog

The HelloBooks editorial team is made up of accountants, ex-CPA-firm partners, and AI engineers who build the same AI bookkeeping product the articles describe. We write what we ship.

Posts are reviewed for accuracy against current US, UK, India, Australia, and UAE accounting and tax rules before publishing, and updated when those rules change.

About HelloBooks →

Subscribe to our newsletter

Stay up to date with the latest news and announcements. No credit card required.

By subscribing, you agree to our Privacy Policy.

GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਲਈ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ: ਕਦਮ ਦਰ ਕਦਮ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ | HelloBooks.ai