Key takeaways
What this article covers, in order:
- GST સોફ્ટવેરમાં "ફ્રી" નો સામાન્ય અર્થ શું?
- ફ્રી પ્લાન સામાન્ય રીતે ક્યાં અટકે છે
- તો ફ્રી ખરેખર ક્યારે પૂરતું છે?
- HelloBooks Free vs Pro: પ્રામાણિક યાદી
- બીજાં જાણીતાં ટૂલ કેવાં છે?
- ત્રણ ધંધા, ત્રણ જવાબ
ભાવનગરના એક દુકાનદારનો વિચાર કરો, જેમણે બે વર્ષમાં ત્રણ વાર GST એપ બદલી, કારણ કે દરેક "ફ્રી" પ્લાન બરાબર એ જ જગ્યાએ અટકી જતો જ્યાં એમને જરૂર હતી. આ વાર્તા બહુ સામાન્ય છે. આ આખી કેટેગરીની પ્રામાણિક સમસ્યા આ જ છે. ફ્રી GST સોફ્ટવેર નાના ધંધા માટે માસિક GSTR-1 અને GSTR-3B ફાઇલિંગ ખરેખર સંભાળી શકે છે. પેઇડ પ્લાન પોતાના પૈસા એ વસ્તુઓથી વસૂલે છે જે ધંધો વધે ત્યારે આવે: ઇ-ઇન્વોઇસિંગ, વાર્ષિક રિટર્ન, વધુ GSTIN, વધુ લોકો. આ પોસ્ટ બતાવે છે કે સામાન્ય રીતે લીટી ક્યાં દોરાય છે, અમારા પોતાના ફ્રી પ્લાન સહિત.
GST સોફ્ટવેરમાં "ફ્રી" નો સામાન્ય અર્થ શું?
ખરેખર "ફ્રી" ત્રણ પ્રકારનું હોય છે, અને ત્રણેય ઘણાં અલગ છે.
પહેલું છે ફ્રી ટ્રાયલ. થોડાં અઠવાડિયાં બધા ફીચર, પછી પૈસા ભરો કે નીકળી જાઓ. ચકાસવા માટે બરાબર. પણ એ ફ્રી પ્લાન નથી.
બીજું છે ફ્રી બિલિંગ. તમે GST ઇન્વોઇસ બનાવી શકો અને કદાચ GSTR-1 જેવો રિપોર્ટ જોઈ શકો, પણ રિટર્ન તો પોર્ટલ પર જાતે જ ભરવાનું. કામનું છે, અને ઘણા ધંધા એનાથી ખુશ છે.
ત્રીજું છે ફાઇલ કરી આપે એવો ફ્રી પ્લાન. સોફ્ટવેર તમારા ચોપડામાંથી રિટર્ન બનાવે છે અને ₹0 માં GST પોર્ટલ પર ફાઇલ કરે છે, દર મહિને, કોઈ અંતિમ તારીખ વગર. શરત મર્યાદાઓમાં છુપાયેલી હોય છે: ટ્રાન્ઝેક્શન, યુઝર, GSTIN કે ફીચર.
એપ સરખાવો ત્યારે પહેલાં નક્કી કરો કે તમે આ ત્રણમાંથી કયું જુઓ છો. મોટા ભાગની નિરાશા ત્રીજાની આશા રાખીને પહેલું કે બીજું મળવાથી આવે છે.
ફ્રી પ્લાન સામાન્ય રીતે ક્યાં અટકે છે
લગભગ દરેક જગ્યાએ તમને એ જ થોડી દીવાલો મળશે.
ઇ-ઇન્વોઇસિંગ અને ઇ-વે બિલ ભાગ્યે જ ફ્રી હોય છે. તમારું ટર્નઓવર તમને ઇ-ઇન્વોઇસિંગના ફરજિયાત દાયરામાં લાવે, કે તમે નિયમિત રીતે ઇ-વે બિલ મર્યાદાથી ઉપરનો માલ મોકલો, તો પેઇડ પ્લાનનું બજેટ રાખો.
વાર્ષિક રિટર્ન, GSTR-9 અને GSTR-9C, મોટે ભાગે પેઇડ ટાયરમાં હોય છે. એ વધારે ઝીણવટવાળાં છે, અને ઘણા નાના ધંધા આમ પણ GSTR-9 ની ટર્નઓવર મર્યાદાથી નીચે હોય છે, પણ તમે ઉપર હો તો આ મહત્વનું છે.
એકથી વધુ GSTIN એ સામાન્ય લીટી છે. એક જ PAN પર બે રાજ્યમાં રજિસ્ટ્રેશન લીધું હોય, તો તમારી પાસે બે GSTIN છે.
તમે એકાઉન્ટન્ટ રાખો કે પાર્ટનર ઉમેરો, એ ઘડીએ યુઝર મર્યાદા સામે આવે.
અને ટ્રાન્ઝેક્શન કેપ. મોટા ભાગના લોકો આને જ ઓછું આંકે છે, કારણ કે "200 ટ્રાન્ઝેક્શન" ઘણું લાગે, જ્યાં સુધી તમે દરેક વેચાણ ઇન્વોઇસ, ખરીદી બિલ અને રસીદ ગણો નહીં.
તો ફ્રી ખરેખર ક્યારે પૂરતું છે?
આમાંની મોટા ભાગની વાત તમારા માટે સાચી હોય, તો ફ્રી સામાન્ય રીતે ચાલી જાય:
- તમારી પાસે એક GSTIN છે.
- તમે GSTR-1 અને GSTR-3B ભરો છો, એનાથી વધુ ખાસ કંઈ નહીં.
- તમારે ઇ-ઇન્વોઇસ કે ઇ-વે બિલ બનાવવાની જરૂર નથી.
- તમારાં વાર્ષિક ટ્રાન્ઝેક્શન પ્લાનની મર્યાદામાં સમાય છે.
- બે લોકો, જેમ કે તમે અને તમારા CA કે પાર્ટનર, પૂરતા છે.
આ વર્ણન કોને લાગુ પડે? ફ્રીલાન્સ કન્સલ્ટન્ટ. નાની ડિઝાઇન કે સોફ્ટવેર સર્વિસ ફર્મ. રજિસ્ટર્ડ ટ્યુટર કે કોચિંગ સેન્ટર. મહિને સેંકડો નાનાં બિલને બદલે થોડાં મોટાં B2B ઇન્વોઇસ બનાવતો વેપારી. પહેલા વર્ષનો નવો ધંધો.
કોને લાગુ ન પડે? દરેક વૉક-ઇન ગ્રાહકનું બિલ બનાવતો રિટેલર. રોજ ઇ-વે બિલ પર માલ મોકલતો મેન્યુફેક્ચરર. ત્રણ રાજ્યમાં બ્રાન્ચ ધરાવતી કંપની. એ લોકો ફ્રી પ્લાનથી જલદી આગળ નીકળી જશે, અને એમાં કંઈ ખોટું નથી. એ કદના ધંધા માટે કલાકોનું કામ બચાવવા મહિને ₹499 આપવા એ સારો સોદો છે.
HelloBooks Free vs Pro: પ્રામાણિક યાદી
અમારા પોતાના પ્લાનમાં બરાબર શું છે તે આ રહ્યું, જેથી તમે જાતે નક્કી કરી શકો.
| HelloBooks Free | HelloBooks Pro | |
|---|---|---|
| કિંમત | ₹0, કાર્ડ નહીં, કોઈ એક્સપાયરી નહીં | ₹499/મહિને |
| GSTR-1 અને GSTR-3B ફાઇલિંગ | અનલિમિટેડ, સીધું GST પોર્ટલ પર ફાઇલ | અનલિમિટેડ, સીધું GST પોર્ટલ પર ફાઇલ |
| GSTIN | એક | એક legal entity ના દરેક GSTIN (એક જ PAN, મલ્ટી-સ્ટેટ) |
| GSTR-2B reconciliation અને ITC ટ્રેકિંગ | હા | હા |
| GSTR-9 | ના | ફાઇલ કરવા માટે તૈયાર જનરેટ થાય |
| ઇ-ઇન્વોઇસિંગ અને ઇ-વે બિલ | ના | હા |
| યુઝર | 2 | અનલિમિટેડ, રોલ સાથે |
| ટ્રાન્ઝેક્શન | વર્ષે 200 સુધી | વર્ષે 200 થી વધુ |
| ઇન્વોઇસ, બિલ, ક્વોટ, P&L, Balance Sheet, Cash Flow, aging | હા | હા |
Pro માં Tally sync અને Excel export પણ છે. Free માં GSTR-9C, GSTR-7, GSTR-8 કે ITC-04 નથી, અને Free પરનાં ઇન્વોઇસ પર "Powered by HelloBooks" બેજ હોય છે. તમે ઘણી legal entity ચલાવતા હો, તો ₹1,999/મહિનાનો Business પ્લાન છે.
દરેક પ્લાનમાં એકસરખી રહેતી થોડી વાત: GST ફાઇલિંગ ક્યારેય AI ક્રેડિટ વાપરતું નથી, અને તમારી ફ્રી AI ક્રેડિટ ખૂટી જાય તો ફક્ત AI categorisation અટકે. તમારા ચોપડા અને ફાઇલિંગ ચાલુ રહે. GSTR-3B પરનું વ્યાજ અને લેટ ફી ફાઇલ કરતાં પહેલાં GST પોર્ટલના પોતાના આંકડા તરીકે દેખાય.
બીજાં જાણીતાં ટૂલ કેવાં છે?
અમે અહીં ન્યાયી રહેવાની કોશિશ કરી છે. આ દરેક કંપનીનાં જાહેર પેજ પરથી સપ્ટેમ્બર 2026 ની સ્થિતિ પ્રમાણેની હકીકતો છે. કિંમત અને પ્લાન બદલાય છે, એટલે નક્કી કરતાં પહેલાં એમની સાઇટ ચેક કરો.
| ટૂલ | તમને શું મળે, સપ્ટેમ્બર 2026 ની સ્થિતિ પ્રમાણે | કોના માટે યોગ્ય |
|---|---|---|
| ClearTax | નાના ધંધા માટે GST સોફ્ટવેરની 30 દિવસની ફ્રી ટ્રાયલ; પેજ પર કોઈ કિંમત લખેલી નથી | જાણીતું ફાઇલિંગ ટૂલ જોઈતું હોય અને સેલ્સ ટીમ સાથે વાત કરવામાં વાંધો ન હોય એવા ધંધા |
| Zoho Books (Free) | ફ્રી પ્લાન GST ફાઇલ કરે છે, પણ ₹25 લાખ ટર્નઓવર અને વર્ષે 1,000 ઇન્વોઇસ પર અટકે | પહેલેથી Zoho ની બીજી એપ વાપરતા નાના ધંધા |
| TallyPrime | પેઇડ રેન્ટલ કે લાઇસન્સ (લગભગ ₹750/મહિનો + GST થી); તાજેતરનાં વર્ઝનમાં connected GST ફાઇલિંગ | Tally ને અંદર-બહારથી જાણતા એકાઉન્ટન્ટ ધરાવતા ધંધા |
| Busy | GST ટાયર લગભગ ₹8,000 પ્રતિ 360 દિવસ | ઇન્વેન્ટરીવાળું ડેસ્કટોપ સોફ્ટવેર જોઈતું હોય એવા વેપારી અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર |
| Vyapar | GST બિલ અને રિપોર્ટ બનાવે છે; રિટર્ન ફાઇલ નથી કરતું | ઝડપી બિલિંગ જોઈતું હોય અને પોર્ટલ પર જાતે ફાઇલ કરતી દુકાનો |
| myBillBook | GST બિલ અને રિપોર્ટ બનાવે છે; રિટર્ન ફાઇલ નથી કરતું | મોબાઇલ પર બિલિંગ પર ધ્યાન આપતા નાના રિટેલર |
| Xero | કોઈ ફ્રી પ્લાન નહીં; USD માં કિંમત | Xero થી ટેવાયેલા, આંતરરાષ્ટ્રીય કામકાજવાળા ધંધા |
યોગ્ય ધંધા માટે આમાંનું દરેક સારું પ્રોડક્ટ છે. તમે પહેલેથી Tally પર હો અને તમારા CA ને એ ગમતું હોય, તો કાઢી નાખવાનું કોઈ કારણ નથી. તમારી જરૂર ફક્ત કાઉન્ટર પર ઝડપી બિલિંગની હોય, તો Vyapar કે myBillBook તમને ફાવી શકે, અને રિટર્ન તમે પોર્ટલ પર જાતે ભરો. અમે વધુ લાંબી, સાથે-સાથે સરખામણી પણ લખી છે, જેમ કે HelloBooks vs Zoho Books અને HelloBooks vs Vyapar.
ત્રણ ધંધા, ત્રણ જવાબ
અનન્યા, અમદાવાદની ફ્રીલાન્સ UX ડિઝાઇનર. એક GSTIN, ભારતના ક્લાયન્ટને મહિને લગભગ 12 ઇન્વોઇસ, થોડાં ખરીદી બિલ. વર્ષે આશરે 180 ટ્રાન્ઝેક્શન. Free એને આરામથી ચાલે. ક્લાયન્ટની યાદી બમણી થાય તો કદાચ ફરી વિચારે.
સુરેશભાઈ, રાજકોટના હાર્ડવેર હોલસેલર. એક GSTIN, મહિને 40 B2B ઇન્વોઇસ, નિયમિત ટ્રક ભરીને માલ જેને ઇ-વે બિલ જોઈએ. પહેલા ક્વાર્ટરમાં જ 200 ટ્રાન્ઝેક્શન પાર થઈ જાય અને પહેલા દિવસથી ઇ-વે બિલ જોઈએ. Pro યોગ્ય છે.
મીરાબેનની મસાલા એક્સપોર્ટ કંપની. એક PAN, ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં GSTIN. એકથી વધુ GSTIN હોવાથી Free ન ચાલે. Pro એક legal entity ના દરેક GSTIN ને આવરી લે છે. પછી એ અલગ કંપની ઊભી કરે, તો Business જોવું પડે.
આ ફક્ત સમજાવવા માટેની પ્રોફાઇલ છે, ગ્રાહકો નથી. તમારો જવાબ તમારા આંકડા પર આધાર રાખે છે. તમારા કેસમાં એક્સપોર્ટ, SEZ સપ્લાય કે ઘણી entity હોય, તો પ્લાન યોગ્ય છે કે નહીં તે CA સાથે પણ ચેક કરો.
HelloBooks કેવી રીતે મદદ કરે છે
HelloBooks Free કાયમી ₹0 પ્લાન છે, ટ્રાયલ નથી. એ એક GSTIN માટે GSTR-1 અને GSTR-3B HelloBooks ની અંદરથી સીધા GST પોર્ટલ પર ફાઇલ કરે છે, GSTR-2B reconciliation સામેલ છે, અને તમને વ્યવસ્થિત ચોપડા, રિપોર્ટ, બેંક સ્ટેટમેન્ટ ઇમ્પોર્ટ અને મોબાઇલ એપ આપે છે. વધુ જોઈએ ત્યારે ડેટા ખસેડ્યા વગર Pro કે Business માં જઈ શકો. વિગત ફ્રી vs પેઇડ પેજ અને પ્રાઇસિંગ પેજ પર છે.
FAQs
HelloBooks Free ટ્રાયલ છે?
ના. એ ₹0 છે, ક્રેડિટ કાર્ડ નહીં અને કોઈ એક્સપાયરી નહીં. Free માં ન હોય એવું કંઈ જોઈએ ત્યારે જ તમે પેઇડ પ્લાનમાં જાઓ.
Free પર 200 ટ્રાન્ઝેક્શન પાર થાય તો શું થાય?
Free વર્ષે 200 ટ્રાન્ઝેક્શન સુધી આવરી લે છે. એનાથી આગળ તમે Pro માં જાઓ. તમારા ચોપડા અને ફાઇલિંગનો ઇતિહાસ જેમનો તેમ રહે.
HelloBooks Free પર GSTR-9 ભરી શકું?
ના. GSTR-9 Pro પર ફાઇલ કરવા માટે તૈયાર જનરેટ થાય છે. Free માં GSTR-1 અને GSTR-3B છે. તમારા ટર્નઓવરને કારણે એ વર્ષ માટે GSTR-9 મરજિયાત છે કે નહીં તે ચેક કરો.
કોઈ ફ્રી GST સોફ્ટવેરમાં ઇ-ઇન્વોઇસિંગ આવે છે?
એવું ભાગ્યે જ હોય. HelloBooks પર ઇ-ઇન્વોઇસિંગ અને ઇ-વે બિલ Pro નો ભાગ છે.
પેઇડ સોફ્ટવેર ફ્રી કરતાં વધારે "ઓફિશિયલ" છે?
ના. GST પોર્ટલ પર ફાઇલ થયેલું રિટર્ન એ જ રિટર્ન છે, એ જ ARN સાથે, તમે ગમે તે પ્લાન પર હો. પૈસા તમે વધારાના ફીચર અને ક્ષમતા માટે આપો છો, માન્યતા માટે નહીં.
તમારાં ટ્રાન્ઝેક્શન ગણો, તમારા GSTIN ગણો, અને સાચો પ્લાન મોટે ભાગે આપોઆપ નક્કી થઈ જાય.
ફ્રીમાં શરૂ કરો — GST ફાઇલિંગ સામેલ, કાર્ડની જરૂર નથી. HelloBooks ફ્રી અજમાવો
