Key takeaways
What this article covers, in order:
- కాంపోజిషనా, రెగ్యులరా: మీ షాపు ఏది?
- GST 2.0 తర్వాత షెల్ఫ్ మీద ఏ రేట్లు?
- షాపు ఎప్పుడు రిజిస్టర్ అవ్వాలి?
- ప్రతి నెలా రిటర్న్సా, లేక క్వార్టర్‌కి ఒకసారా?
- లెక్క వేద్దాం: శ్రీ లక్ష్మి జనరల్ స్టోర్స్, గుంటూరు
- 200-ట్రాన్సాక్షన్ లిమిట్ గురించి నిజం
షాపు కట్టేసే టైమ్, గల్లా పెట్టె లెక్క అయిపోయింది, కౌంటర్ కింద ఎవరూ ఇంకా ఎంటర్ చేయని డిస్ట్రిబ్యూటర్ బిల్స్ కుప్ప ఉంది. మీ షాపు రెగ్యులర్ GST స్కీమ్ కింద రిజిస్టర్ అయి ఉంటే, HelloBooks మీకు GSTR-1, GSTR-3B ఫ్రీగా, నేరుగా GST పోర్టల్‌కి ఫైల్ చేస్తుంది. కానీ చాలా కిరాణా షాపులు కాంపోజిషన్ స్కీమ్లో ఉంటాయి, దానికి వేరే రిటర్న్స్ ఉంటాయి (CMP-08, GSTR-4), వాటిని HelloBooks ఫైల్ చేయదు. కాబట్టి మొదటి పని, మీరు ఏ స్కీమ్లో ఉన్నారో, అది ఇంకా మీకు సరైనదేనా అని తెలుసుకోవడం.
కాంపోజిషనా, రెగ్యులరా: మీ షాపు ఏది?
ఒక్క టేబుల్‌లో తేడా ఇదిగో.
| కాంపోజిషన్ | రెగ్యులర్ | |
|---|---|---|
| ఎవరు ఎంచుకోవచ్చు | ₹1.5 కోట్ల టర్నోవర్ వరకు ఉన్న వ్యాపారులు (స్పెషల్ కేటగిరీ రాష్ట్రాల్లో ₹75 లక్షలు) | రిజిస్టర్ అయిన ఏ బిజినెస్ అయినా |
| మీరు కట్టే టాక్స్ | వ్యాపారులకు టాక్సబుల్ టర్నోవర్‌లో 1% | ఒక్కో ఐటమ్‌కి అసలు రేటు: నిల్, 5%, 18% లేదా 40% |
| మీరు ఇచ్చే బిల్ | బిల్ ఆఫ్ సప్లై, GST చూపించకుండా | GSTతో టాక్స్ ఇన్వాయిస్ |
| ఇన్‌పుట్ టాక్స్ క్రెడిట్ | ఉండదు | ఉంటుంది, రూల్స్‌కి లోబడి |
| వేరే రాష్ట్రాలకు అమ్మడం | అనుమతి లేదు | అనుమతి ఉంది |
| రిటర్న్స్ | CMP-08 క్వార్టర్లీ, GSTR-4 సంవత్సరానికి | GSTR-1, GSTR-3B |
| HelloBooks ఫైల్ చేస్తుందా? | లేదు | చేస్తుంది, ఒక GSTINకి ఫ్రీ |
ఇంటి వాళ్ళకి మాత్రమే అమ్మే కాలనీ షాపుకి కాంపోజిషన్ చాలాసార్లు సులువైన జీవితం. ఫ్లాట్ 1% కడతారు, పేపర్ వర్క్ తక్కువ, మీ కస్టమర్లకి ఇన్‌పుట్ క్రెడిట్‌తో పని లేదు.
కొన్ని విషయాలు మొదలయ్యాక రెగ్యులర్ ఎక్కువ అర్థవంతంగా మారుతుంది. ఒకటి రెండు హోటళ్ళో ఆఫీస్ క్యాంటీన్లో మీ దగ్గర కొని GST ఇన్వాయిస్ అడగొచ్చు. ప్యాకేజ్డ్ సరుకుల మీద మీ మార్జిన్లు తక్కువై, డిస్ట్రిబ్యూటర్లకి GSTగా నిజమైన డబ్బు కడుతుండొచ్చు. లేదా ఆన్‌లైన్‌లో గానీ పక్క రాష్ట్రంలోని కస్టమర్‌కి గానీ అమ్మాలనుకోవచ్చు. కాంపోజిషన్ వీటన్నింటినీ మూసేస్తుంది.
జనాలు తప్పుగా అర్థం చేసుకునే ఒక విషయం: లూజ్ ఆటా, బియ్యం, పప్పు, కూరగాయలు, గుడ్లు, లూజ్ పాలు ఏ స్కీమ్లో అయినా నిల్-రేటెడ్ లేదా ఎగ్జెంప్ట్. వ్యాపారికి 1% కాంపోజిషన్ టాక్స్ టాక్సబుల్ టర్నోవర్ మీద లెక్కిస్తారు. కాబట్టి నిజమైన పోలిక: మీ టాక్సబుల్ సేల్స్‌లో 1% vs మీ ఔట్‌పుట్ GST మైనస్ ITC. ఆ లెక్క కింద చేద్దాం.
GST 2.0 తర్వాత షెల్ఫ్ మీద ఏ రేట్లు?
22 సెప్టెంబర్ 2025 నుండి చాలా కిరాణా ఐటమ్స్ 5% స్లాబ్‌లోకి వెళ్ళాయి, లేదా పూర్తిగా టాక్స్ నుండి బయటకి వచ్చాయి. మీ బిల్లింగ్ మెషీన్‌లో ఇంకా పోయిన సంవత్సరం రేట్లే ఉంటే, మొదట సరిచేయాల్సింది అదే.
| షెల్ఫ్ మీద | 22 సెప్టెంబర్ 2025 నుండి రేటు |
|---|---|
| లూజ్ ధాన్యాలు, పప్పులు, పిండి, తాజా కూరగాయలు, గుడ్లు, తాజా పాలు | నిల్ |
| UHT పాలు, ప్యాకేజ్డ్ లేబుల్ ఉన్న పనీర్, ఇండియన్ బ్రెడ్స్ (రోటీలు వగైరా) | నిల్ |
| ప్యాకేజ్డ్ లేబుల్ ఉన్న ఆటా, బియ్యం, పప్పు | 5% |
| నెయ్యి, వెన్న, చీజ్ | 5% |
| బిస్కెట్లు, నమ్కీన్, చాక్లెట్లు, ఇన్‌స్టంట్ నూడుల్స్ | 5% |
| సబ్బు, షాంపూ, టూత్‌పేస్ట్, హెయిర్ ఆయిల్ | 5% |
| ఏరేటెడ్ డ్రింక్స్ (కూల్ డ్రింక్స్) | 40% |
ఖచ్చితమైన రేటు HSN కోడ్, ప్యాకేజింగ్ షరతుల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది, కాబట్టి సందేహం ఉన్నవాటిని CBIC రేట్ నోటిఫికేషన్‌తో చెక్ చేయండి. ఈరోజు నెయ్యికి 12% బిల్ వేయడం జాగ్రత్త కాదు. అది తప్పు, మీ B2B కొనుగోలుదారులు గమనిస్తారు.
షాపు ఎప్పుడు రిజిస్టర్ అవ్వాలి?
సరుకులు మాత్రమే అమ్మే షాపు చాలా రాష్ట్రాల్లో అగ్రిగేట్ టర్నోవర్ ₹40 లక్షలు దాటాక రిజిస్టర్ అవ్వాలి. కొన్ని రాష్ట్రాలు ₹20 లక్షలు వాడతాయి, స్పెషల్ కేటగిరీ రాష్ట్రాలు ₹10 లక్షలు. నిల్-రేటెడ్ సేల్స్ కూడా ఆ ఫిగర్‌లోకి వస్తాయి. అంటే ₹30 లక్షల ప్యాకేజ్డ్ సరుకులు ప్లస్ ₹15 లక్షల లూజ్ నిత్యావసరాలు ఉంటే, అందులో కొంత భాగమే టాక్సబుల్ అయినా, మీరు ఆ లైన్ దాటినట్టే.
ప్రతి నెలా రిటర్న్సా, లేక క్వార్టర్‌కి ఒకసారా?
రెగ్యులర్ స్కీమ్ కిరాణా దాదాపు ఎప్పుడూ ₹5 కోట్ల కంటే తక్కువే ఉంటుంది, కాబట్టి QRMP మీకు అందుబాటులో ఉంది. GSTR-1, GSTR-3B క్వార్టర్లీ అవుతాయి. GSTR-1 క్వార్టర్ తర్వాత 13వ తేదీలోపు, GSTR-3B మీ రాష్ట్రాన్ని బట్టి 22 లేదా 24లోపు. ప్రతి క్వార్టర్‌లో మొదటి రెండు నెలల్లో, ఆ నెల టాక్స్ PMT-06 ద్వారా 25వ తేదీలోపు కడతారు.
కౌంటర్ దగ్గర కస్టమర్లకి చేసే సేల్స్ GSTR-1లో బిల్ బిల్‌గా వెళ్ళవు. అవి రేటు వారీ B2C సమ్మరీగా వెళ్తాయి, అందుకే రిటర్న్ చిన్నగా ఉంటుంది. రిజిస్టర్ అయిన కొనుగోలుదారులకు వేసిన B2B ఇన్వాయిస్‌లు మాత్రమే ఒక్కొక్కటిగా లిస్ట్ అవుతాయి.
లెక్క వేద్దాం: శ్రీ లక్ష్మి జనరల్ స్టోర్స్, గుంటూరు
రమేష్ గారు ఒక మధ్యస్థాయి జనరల్ స్టోర్ నడుపుతారు, ప్రతి నెలా ఫైల్ చేస్తారు. అక్టోబర్ 2026 లెక్క ఇదిగో (ఉదాహరణ అంకెలు):
| సేల్స్ | టాక్సబుల్ వాల్యూ | GST |
|---|---|---|
| లూజ్ నిత్యావసరాలు (నిల్) | ₹2,40,000 | ₹0 |
| 5% ఐటమ్స్: ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్, నెయ్యి, టాయిలెట్రీస్ | ₹3,20,000 | ₹16,000 |
| 18% ఐటమ్స్: కొన్ని క్లీనింగ్ ప్రొడక్ట్స్, ప్లాస్టిక్స్ | ₹40,000 | ₹7,200 |
| రెండు క్యాంటీన్లకు టాక్స్ ఇన్వాయిస్ మీద (5% సరుకులు) | ₹60,000 | ₹3,000 |
| ఔట్‌పుట్ టాక్స్ | ₹26,200 |
రిజిస్టర్డ్ డిస్ట్రిబ్యూటర్ల నుండి ఆయన కొనుగోళ్ళు, అన్నీ GSTR-2Bలో కనిపిస్తున్నాయి, వాటి మీద 5% దగ్గర ₹17,000, 18% దగ్గర ₹5,400 GST ఉంది. అంటే ₹22,400 ITC.
కాబట్టి రమేష్ గారు ₹26,200 − ₹22,400 = ₹3,800 క్యాష్‌లో కడతారు, CGST, SGST మధ్య విడిపోతుంది. ఆయన GSTR-1 11 నవంబర్ 2026కి, GSTR-3B 20 నవంబర్ 2026కి డ్యూ.
కాంపోజిషన్‌లో అయితే ₹4,20,000 టాక్సబుల్ సేల్స్‌లో 1%, అంటే ₹4,200 కట్టేవారు. పైగా క్యాంటీన్లకి టాక్స్ ఇన్వాయిస్ ఇవ్వలేరు. ఈ నెల రెగ్యులర్ కొంచెం ముందుంది. దీపావళి ముందు భారీగా సరుకు నింపే నెలలో ఆయన ITC బాగా పెరుగుతుంది, రెగ్యులర్ చాలా ముందుంటుంది. డల్ నెలలో అది తిరగబడొచ్చు. ఈ పోలిక మీ CAతో పూర్తి సంవత్సరం మీద చేయండి, ఒక్క నెల మీద ఎప్పుడూ కాదు.
200-ట్రాన్సాక్షన్ లిమిట్ గురించి నిజం
HelloBooks Free సంవత్సరానికి 200 ట్రాన్సాక్షన్లు అనుమతిస్తుంది. బిజీ కిరాణా రోజుకే వందల బిల్లులు కొడుతుంది, కాబట్టి సూటిగా మాట్లాడుకుందాం.
మీరు ప్రతి కౌంటర్ బిల్‌నీ HelloBooksలో ఎంటర్ చేస్తే, మొదటి వారంలోనే 200 దాటిపోతారు. రోజుకి ఒక్క సేల్స్ ఎంట్రీ వేసినా సంవత్సరానికి 365. మీ బిల్లింగ్ మెషీన్ నుండి రేటు వారీ నెలవారీ సేల్స్ సమ్మరీ పోస్ట్ చేసి, సప్లయర్ల లిస్ట్ చిన్నగా ఉంటేనే Free నిజంగా పనిచేస్తుంది. వారానికి ఒకసారి బిల్ చేసే ఎనిమిది పది రెగ్యులర్ డిస్ట్రిబ్యూటర్లే 200లో ఎక్కువ భాగం తినేస్తారు.
అందుకే చాలా యాక్టివ్ షాపులకు, Free సెటప్ చేసుకోవడానికి, ఒక రిటర్న్ మొదటి నుండి చివరి వరకు వెళ్ళడం చూడటానికి, అలవాటు పడటానికి సరైన చోటు. అసలు వాల్యూమ్ మొదలయ్యాక మీరు నిజంగా ఉండేది నెలకి ₹499 Proలో. దాంట్లో అన్‌లిమిటెడ్ యూజర్లు కూడా ఉంటారు, మీ అబ్బాయి గానీ కౌంటర్ మేనేజర్ గానీ లాగిన్ అవ్వొచ్చు. వివరాలు ప్రైసింగ్ పేజీలో.
షాపు యజమానులు ITC ఎక్కడ పోగొట్టుకుంటారు
అతి సాధారణమైన లీక్: ఫైల్ చేయని డిస్ట్రిబ్యూటర్. మీ బిల్ వాళ్ళ GSTR-1లో లేకపోతే, అది మీ GSTR-2Bలో ఉండదు, మీరు క్లెయిమ్ చేయలేరు. ప్రతి నెలా రీకన్సైల్ చేయండి, ఎప్పుడూ ఆలస్యం చేసేవాళ్ళకి ఫోన్ చేయండి.
తర్వాత 180-రోజుల రూల్. ఇన్వాయిస్ నుండి 180 రోజుల్లో సప్లయర్‌కి డబ్బు కట్టకపోతే, Rule 37 ప్రకారం మీరు కట్టేవరకు ఆ ITC రివర్స్ చేయాలి. హోల్‌సేలర్ దగ్గర పాత బాకీలు నిశ్శబ్దంగా మీకు నష్టం తెస్తాయి.
GST క్రెడిట్ నోట్లుగా వచ్చే స్కీమ్‌లు, అమ్మకం తర్వాతి డిస్కౌంట్లు మీ క్రెడిట్‌ని తగ్గిస్తాయి, కాబట్టి వాటిని ఎంటర్ చేయండి. ఇంకా, అవును, ఇంట్లో వాళ్ళు షెల్ఫ్ నుండి ఇంటికి తీసుకెళ్ళే సరుకులు బిజినెస్ వాడకం కాదు, వాటి మీద ITC మీరు క్లెయిమ్ చేయకూడదు.
HelloBooks ఎలా సాయం చేస్తుంది
HelloBooks ఒక GSTINకి GSTR-1, GSTR-3B నేరుగా GST పోర్టల్‌కి ఫైల్ చేస్తుంది, Freeలోనూ Proలోనూ. GSTR-2B రీకన్సిలియేషన్ ఈ నెల ఏ డిస్ట్రిబ్యూటర్ బిల్స్ క్లెయిమ్ చేయొచ్చో చెబుతుంది. UPI, Paytm, PhonePe వసూళ్ళు రీకన్సైల్ చేయొచ్చు, మిగతావన్నీ బ్యాంక్ స్టేట్‌మెంట్ ఇంపోర్ట్ చూసుకుంటుంది.
GSTR-3B ఫైల్ చేసే ముందు, GST పోర్టల్ సొంత వడ్డీ, లేట్ ఫీ ఫిగర్ కనిపిస్తుంది, కాబట్టి ఆశ్చర్యాలు ఉండవు. మొబైల్ యాప్‌తో కౌంటర్ దగ్గరి నుండే బిల్స్ రికార్డ్ చేయొచ్చు, రిపోర్ట్స్ చూడొచ్చు. కాంపోజిషనా రెగ్యులరా అనే ప్రశ్నని నిజమైన అంకెలతో తేల్చడానికి మీ CAని అవే బుక్స్‌లోకి ఇన్వైట్ చేయొచ్చు.
మీకు కౌంటర్ బిల్లింగ్ మాత్రమే కావాలి, రిటర్న్స్ ఫైలింగ్ అవసరం లేదు అంటే, బిల్లింగ్‌కీ ఫైలింగ్‌కీ తేడా మా ఫ్రీ GST బిల్లింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్ పేజీ వివరిస్తుంది.
FAQs
కాంపోజిషన్ కిరాణాకి HelloBooks రిటర్న్స్ ఫైల్ చేస్తుందా?
చేయదు. కాంపోజిషన్ డీలర్లు CMP-08, GSTR-4 ఫైల్ చేస్తారు, వాటిని HelloBooks ఫైల్ చేయదు. ఇది రెగ్యులర్ స్కీమ్ షాపులకు GSTR-1, GSTR-3B ఫైల్ చేస్తుంది.
నేను కాంపోజిషన్ నుండి రెగ్యులర్‌కి మారాలా?
ITC కావాలనుకునే బిజినెస్ కొనుగోలుదారులు ఉంటే, కొనుగోళ్ళ మీద చాలా GST కడుతుంటే, లేదా మీ రాష్ట్రం బయట అమ్మాలనుకుంటే మారండి. ఇవేవీ వర్తించకపోతే, కాంపోజిషనే చాలాసార్లు సులువు. ముందు పూర్తి సంవత్సరం అంకెలు మీ CAతో పోల్చుకోండి.
GSTR-1లో ప్రతి కస్టమర్ బిల్ లిస్ట్ చేయాలా?
అక్కర్లేదు. మీ రాష్ట్రంలోని కన్స్యూమర్లకు చేసిన సేల్స్ రేటు వారీ సమ్మరీగా వెళ్తాయి. B2B ఇన్వాయిస్‌లు మాత్రమే ఒక్కొక్కటిగా లిస్ట్ అవుతాయి.
కిరాణాకి సంవత్సరానికి 200 ట్రాన్సాక్షన్లు సరిపోతాయా?
నెలవారీ సేల్స్ సమ్మరీలు పోస్ట్ చేసి, సప్లయర్ బిల్స్ తక్కువగా ఉంటేనే. చాలా యాక్టివ్ షాపులకు నెలకి ₹499 Pro కావాల్సి వస్తుంది.
ఇప్పుడు ప్యాకేజ్డ్ ఆటా మీద టాక్స్ ఉందా?
ముందే ప్యాక్ చేసి లేబుల్ వేసిన ఆటా, బియ్యం, పప్పు సాధారణంగా 5%, లూజ్ బ్రాండ్ లేనివి నిల్. బిల్ వేసే ముందు HSN షరతులు చెక్ చేయండి.
ముందు స్కీమ్ ప్రశ్న తేల్చుకోండి. అది సెటిల్ అయ్యాక కిరాణా GSTలో మిగతావన్నీ సులువవుతాయి.
ఫ్రీగా మొదలుపెట్టండి — GST ఫైలింగ్ కలిపే, కార్డు అవసరం లేదు. HelloBooks Free ట్రై చేయండి
