Key takeaways
What this article covers, in order:
- રેસ્ટોરન્ટ કેટલો GST લગાવે?
- Swiggy અને Zomato ના ઓર્ડરનું શું?
- રજિસ્ટ્રેશન લેવું પડે, અને કમ્પોઝિશનમાં જવું જોઈએ?
- Bean & Brew, અમદાવાદમાં એક મહિનો
- માસિક કે ત્રિમાસિક?
- રેસ્ટોરન્ટ GST ની ટૂંકી ચેકલિસ્ટ
બપોરની ભીડ પતી ગઈ, એસ્પ્રેસો મશીન આખરે શાંત થયું, અને તમારા એકાઉન્ટન્ટનો મેસેજ આવ્યો: "ગયા મહિનાના Swiggy અને Zomato ના રિપોર્ટ, અને dine-in પણ મોકલજો." 5% પર રેસ્ટોરન્ટનો GST સાદો લાગે, પણ એમાં બે-ત્રણ વળાંક છે જેમાં માલિકો અટવાય છે. તમારું કાફે કે રેસ્ટોરન્ટ રેગ્યુલર કરદાતા તરીકે રજિસ્ટર્ડ હોય, તો HelloBooks એક GSTIN માટે GSTR-1 અને GSTR-3B ફ્રીમાં, સીધા GST પોર્ટલ પર ફાઇલ કરે છે. રેસ્ટોરન્ટનો GST ખરેખર કેવી રીતે ચાલે છે, અને ફ્રી પ્લાન ક્યારે પૂરતો છે અને ક્યારે નહીં, એ જોઈએ.
રેસ્ટોરન્ટ કેટલો GST લગાવે?
Standalone રેસ્ટોરન્ટ, કાફે, ક્લાઉડ કિચન, ઢાબા કે ફૂડ કોર્ટ આઉટલેટ માટે રેસ્ટોરન્ટ સર્વિસ પરનો રેટ 5% (2.5% CGST + 2.5% SGST), ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ વગર છે. એમાં dine-in, takeaway અને તમારી પોતાની હોમ ડિલિવરી આવી જાય.
"ITC વગર" વાળો ભાગ લોકો ઓછો આંકે છે. કાચો માલ, પેકેજિંગ, ભાડું, રસોડાનાં સાધનો, તમારું POS સબ્સ્ક્રિપ્શન કે એગ્રીગેટરના કમિશન પર તમે ભરેલો GST તમે ક્લેમ નથી કરી શકતા. એ GST ભાડાની જેમ જ ખર્ચ બની જાય. મેનુના ભાવ એ ધ્યાનમાં રાખીને નક્કી કરવા પડે.
મુખ્ય અપવાદ "specified premises" ની અંદરની રેસ્ટોરન્ટ છે. મોટે ભાગે એટલે એવી હોટલ જેણે પાછલા નાણાકીય વર્ષમાં રોજના યુનિટ દીઠ ₹7,500 થી વધુના declared tariff પર રૂમ આપ્યા હોય, અથવા જે હોટલે જાતે opt-in કર્યું હોય. ત્યાં રેસ્ટોરન્ટ સર્વિસ પર ITC સાથે 18% ટેક્સ લાગે.
Standalone રેસ્ટોરન્ટ ITC સાથે 18% પસંદ નથી કરી શકતી, ભલે ગમે તેટલાં સાધનો ખરીદતી હોય. GST Council એ આ મુદ્દો ખાસ સ્પષ્ટ કર્યો છે. આઉટડોર કેટરિંગના પોતાના નિયમ છે, એટલે તમે ઘણું ઇવેન્ટ કેટરિંગ કરતા હો, તો હાલની રેટ એન્ટ્રી તમારા CA સાથે ચેક કરો.
Swiggy અને Zomato ના ઓર્ડરનું શું?
1 જાન્યુઆરી 2022 થી, ઇ-કોમર્સ ઓપરેટર દ્વારા અપાતી રેસ્ટોરન્ટ સર્વિસ પર Section 9(5) હેઠળ ઓપરેટર GST ભરે છે. ગ્રાહક ખાવાના પર 5% Swiggy કે Zomato ને ભરે, અને પ્લેટફોર્મ એ જમા કરાવે.
તમારા માટે એનો અર્થ:
- એગ્રીગેટર ઓર્ડર પર તમે GST લગાવતા કે ભરતા નથી. તમારી પોતાની જવાબદારીમાં એ બે વાર ન ગણો.
- એ વેચાણ તમે GSTR-1 માં રિપોર્ટ તો કરો જ, ઇ-કોમર્સ ઓપરેટર ટેક્સ ભરે એવા સપ્લાયના વિભાગમાં. એ તમારા ટર્નઓવરમાં ગણાય.
- પ્લેટફોર્મનું કમિશન અને સર્વિસ ફી તમને 18% GST સાથે બિલ થાય. 5%-ITC-વગરની રેસ્ટોરન્ટ તરીકે તમે એ ક્લેમ નથી કરી શકતા. એ ખર્ચ છે.
ઘણી નાની રેસ્ટોરન્ટ ભૂલથી પોતાના એગ્રીગેટર વેચાણ પર 5% ભરે છે, પ્લેટફોર્મની સાથે-સાથે. તમારા ચોપડામાં dine-in અને એગ્રીગેટર વેચાણ અલગ ન હોય, તો વધારાનું પેમેન્ટ ત્યાં જ છુપાયેલું હોય.
રજિસ્ટ્રેશન લેવું પડે, અને કમ્પોઝિશનમાં જવું જોઈએ?
રેસ્ટોરન્ટ સર્વિસ એક સર્વિસ છે, એટલે રજિસ્ટ્રેશનની મર્યાદા ₹20 લાખ aggregate turnover છે (special category રાજ્યોમાં ₹10 લાખ). તમે એગ્રીગેટર દ્વારા વેચતા હો, તો એ લોકો આમ પણ સામાન્ય રીતે GSTIN માગશે.
₹1.5 કરોડ સુધીના ટર્નઓવરમાં રેસ્ટોરન્ટ કમ્પોઝિશન સ્કીમ પણ પસંદ કરી શકે. રેટ ટર્નઓવરના 5% છે, અને GST લગાવવાને બદલે તમે bill of supply આપો. રેગ્યુલર રેટ પણ ITC વગર 5% હોવાથી, ટેક્સનો ખર્ચ ઘણી વાર સરખો જ થાય. ફરક કાગળકામમાં છે. કમ્પોઝિશન એટલે દર ક્વાર્ટરે CMP-08 અને વર્ષે GSTR-4, જ્યારે રેગ્યુલર એટલે GSTR-1 અને GSTR-3B. HelloBooks GSTR-1 અને GSTR-3B ફાઇલ કરે છે; કમ્પોઝિશનનાં રિટર્ન નથી કરતું. કમ્પોઝિશન અને એગ્રીગેટર વેચાણ સાથે કેવી રીતે ચાલે, એ સ્વિચ કરતા પહેલાં CA સાથે ચેક કરવા જેવું છે.
Bean & Brew, અમદાવાદમાં એક મહિનો
નવરંગપુરામાં અર્જુનભાઈના કાફેનો દાખલો લઈએ, રેગ્યુલર કરદાતા જે દર મહિને ફાઇલ કરે છે. ઓક્ટોબર 2026 ના આ આંકડા સમજાવવા માટે છે:
| રકમ | GST | |
|---|---|---|
| Dine-in અને takeaway વેચાણ | ₹6,00,000 | ₹30,000 (5%) |
| Swiggy અને Zomato ઓર્ડર (ખાવાની કિંમત) | ₹3,00,000 | 9(5) હેઠળ પ્લેટફોર્મ ભરે |
| પ્લેટફોર્મ કમિશન અને ફી | ₹75,000 | ₹13,500, ITC નહીં |
| કાચો માલ, પેકેજિંગ, ભાડું GST સાથે | આશરે ₹3,50,000 | ભરેલો GST ખર્ચ છે, ITC નહીં |
અર્જુનભાઈ કેશમાં જે GST ભરે છે: ₹30,000, એટલે CGST ₹15,000 વત્તા SGST ₹15,000. એમના GSTR-1 માં 5% પર ₹6,00,000 નું B2C વેચાણ દેખાય, વત્તા ₹3,00,000 ઓપરેટર ટેક્સ ભરે એવા સપ્લાય તરીકે રિપોર્ટ થાય. મહિનાનું એમનું કુલ ટર્નઓવર ₹9,00,000 છે.
ડ્યૂ ડેટ: GSTR-1 11 નવેમ્બર 2026 સુધીમાં અને GSTR-3B 20 નવેમ્બર 2026 સુધીમાં. એ QRMP પર હોત, તો 25 નવેમ્બર 2026 સુધીમાં PMT-06 થી ભરત અને ત્રિમાસિક ફાઇલ કરત.
કમિશન પરના ₹13,500 GST પર ધ્યાન આપો, જે અર્જુનભાઈ પાછા નથી મેળવી શકતા. આખા વર્ષમાં એ લગભગ ₹1.6 લાખ થાય. એગ્રીગેટર પર વાનગીનો ભાવ મેનુના ભાવ કરતાં સામાન્ય રીતે વધારે કેમ હોય છે, એનું આ એક કારણ છે.
માસિક કે ત્રિમાસિક?
Reconcile કરવા કોઈ ITC નથી અને મોટે ભાગે B2C વેચાણ, એટલે ઘણી રેસ્ટોરન્ટ QRMP માં ખુશ છે. એટલે વર્ષે ચાર GSTR-1 અને ચાર GSTR-3B, વત્તા માસિક ચલણ. ટીમ લંચ માટે tax invoice માગતા કોર્પોરેટ ગ્રાહકો ઘણી વાર એક ક્વાર્ટર રાહ જોવામાં વાંધો નથી લેતા, અથવા તમે 13 તારીખ સુધીમાં IFF થી એમનાં ઇન્વોઇસ અપલોડ કરી શકો.
PMT-06 ની ગણતરીની ઝંઝટને બદલે દર મહિને ચોક્કસ ટેક્સ ભરવો ગમતો હોય, તો માસિક તમને ફાવે. માસિક POS રિપોર્ટ સાથે મેળવવું પણ સહેલું પડે.
રેસ્ટોરન્ટ GST ની ટૂંકી ચેકલિસ્ટ
- [ ] કન્ફર્મ કરો કે તમે standalone રેસ્ટોરન્ટ છો (5%, ITC નહીં) અને specified premises માં નથી (18%, ITC)
- [ ] POS વેચાણને dine-in/takeaway અને એગ્રીગેટર વેચાણમાં અલગ પાડો
- [ ] એગ્રીગેટર વેચાણ GSTR-1 માં ઓપરેટર-ભરે-છે એવા સપ્લાય તરીકે રિપોર્ટ કરો, અને એના પર ફરી ટેક્સ ન ભરો
- [ ] કાચા માલ, ભાડા કે કમિશન પર ITC ક્લેમ ન કરો
- [ ] રજિસ્ટ્રેશન વગરના મકાનમાલિક પાસેથી ભાડે લીધું હોય તો રિવર્સ ચાર્જ ચેક કરો
- [ ] માગે એ કોર્પોરેટ ગ્રાહકોને બરાબર tax invoice આપો
- [ ] માસિક POS Z-રિપોર્ટ અને એગ્રીગેટર payout સ્ટેટમેન્ટ સાથે રાખો
200 ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા, પ્રામાણિકપણે
HelloBooks Free વર્ષે 200 ટ્રાન્ઝેક્શન આવરી લે છે. રોજનાં 150 બિલ બનાવતું કાફે Free પર દરેક બિલ નાખી ન શકે, અને રોજની એક વેચાણ એન્ટ્રી પણ 365 થઈ જાય.
Free એવી રેસ્ટોરન્ટને ફાવે જે માસિક સમરી નાખે: એક dine-in વેચાણ એન્ટ્રી, એક એગ્રીગેટર વેચાણ એન્ટ્રી, payout સ્ટેટમેન્ટ, અને સપ્લાયર બિલની ટૂંકી યાદી. નાનું કાફે કે ક્લાઉડ કિચન ક્યારેક એની અંદર રહી શકે. પૂરી સપ્લાયર યાદીવાળી (શાકભાજી, ડેરી, માંસ, ગેસ, પેકેજિંગ, ભાડું, સ્ટાફ પેમેન્ટ) મોટા ભાગની રેસ્ટોરન્ટ ધાર્યા કરતાં વહેલી ત્યાં પહોંચી જશે. ₹499/મહિનાનું Pro ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા હટાવે છે અને અનલિમિટેડ યુઝર આપે છે, એટલે તમારો મેનેજર અને તમારા CA બંને ચોપડામાં હોઈ શકે. પ્રાઇસિંગ પેજ પર સરખાવો.
HelloBooks કેવી રીતે મદદ કરે છે
HelloBooks એપની અંદરથી GSTR-1 અને GSTR-3B સીધા GST પોર્ટલ પર ફાઇલ કરે છે, ફ્રી પ્લાન પર એક GSTIN માટે. GSTR-3B ફાઇલ કરતાં પહેલાં તમને GST પોર્ટલનો પોતાનો વ્યાજ અને લેટ-ફીનો આંકડો દેખાય. તમે UPI, Paytm, PhonePe અને Razorpay ની વસૂલાત reconcile કરી શકો, અને એગ્રીગેટર payout ને તમારી વેચાણ સમરી સાથે મેળવવા બેંક સ્ટેટમેન્ટ ઇમ્પોર્ટ કરી શકો. કમિશન અને ભાડા પરનો ક્લેમ ન થઈ શકે એવો GST તમને કેટલો મોંઘો પડે છે, એ P&L માં ચોખ્ખું દેખાય. અને તમારા CA ને એ જ ચોપડામાં આમંત્રિત કરી શકાય.
તમે વધુ સાદી બિલિંગ એપનો વિચાર કરતા હો, તો અમારું ફ્રી GST બિલિંગ સોફ્ટવેર પેજ બિલિંગ અને ખરેખર રિટર્ન ફાઇલ કરવા વચ્ચેનો ફરક સમજાવે છે. GSTR-1 ફાઇલિંગ ગાઇડ રિટર્ન વિશે વધુ ઊંડાણમાં જાય છે.
FAQs
કાફે પોતાના કોફી મશીન પર ITC લઈ શકે?
જો એ રેસ્ટોરન્ટ સર્વિસ પર 5% લગાવતું હોય તો નહીં, અને standalone રેસ્ટોરન્ટ તથા કાફે માટે એવું જ છે. એ રેટ ITC વગરનો છે.
Swiggy અને Zomato ના ઓર્ડર પર મારે GST ભરવાનો?
ના. 1 જાન્યુઆરી 2022 થી, પ્લેટફોર્મ દ્વારા અપાતી રેસ્ટોરન્ટ સર્વિસ પર Section 9(5) હેઠળ પ્લેટફોર્મ GST ભરે છે. તમે એ વેચાણ GSTR-1 માં રિપોર્ટ તો કરો જ.
મારી standalone રેસ્ટોરન્ટ ITC સાથે 18% પસંદ કરી શકે?
ના. ITC સાથે 18% નો વિકલ્પ specified premises ની રેસ્ટોરન્ટ માટે છે, એટલે મૂળભૂત રીતે ઊંચા રૂમ ભાડાવાળી હોટલો. Standalone રેસ્ટોરન્ટ એની બહાર છે એવું સ્પષ્ટ કરાયું છે.
નાની રેસ્ટોરન્ટે કમ્પોઝિશન લેવું જોઈએ?
લઈ શકે, ₹1.5 કરોડ સુધીના ટર્નઓવર પર ટર્નઓવરના 5%. ટેક્સનો ખર્ચ ઘણી વાર રેગ્યુલર રેટ જેવો જ હોય, એટલે પસંદગી મોટે ભાગે કાગળકામની છે. ધ્યાન રાખો કે HelloBooks કમ્પોઝિશનનાં રિટર્ન ફાઇલ નથી કરતું.
મારી રેસ્ટોરન્ટ માટે HelloBooks Free પૂરતું છે?
તમે માસિક સમરી નાખો અને સપ્લાયર બિલ ઓછાં હોય, તો કદાચ. વધુ ચાલતી રેસ્ટોરન્ટને સામાન્ય રીતે ₹499/મહિનાનું Pro જોઈશે.
પહેલા દિવસથી એગ્રીગેટર વેચાણ અલગ રાખો. રેસ્ટોરન્ટને GST ની સૌથી વધુ માથાકૂટમાંથી બચાવતી આ એક જ ટેવ છે.
ફ્રીમાં શરૂ કરો — GST ફાઇલિંગ સામેલ, કાર્ડની જરૂર નથી. HelloBooks ફ્રી અજમાવો
