Skip to main content
HelloBooks.ai home
GST Filing
GSTR-1 ਬਨਾਮ GSTR-3B: ਅਸਲ ਫ਼ਰਕ, ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ
GSTR-1 ਬਨਾਮ GSTR-3B: ਅਸਲ ਫ਼ਰਕ, ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ

GSTR-1 ਬਨਾਮ GSTR-3B: ਅਸਲ ਫ਼ਰਕ, ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ

By HelloBooks Team

GSTR-1 ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਕਰੀ ਇਨਵੌਇਸ-ਦਰ-ਇਨਵੌਇਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; GSTR-3B ਟੈਕਸ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਖੋ ਦੋਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਮਿਲਣੇ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਅਤੇ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਬਦਲਿਆ।

HelloBooks Team

HelloBooks Team

7 min read

Key takeaways

What this article covers, in order:

  • ਇਸਨੂੰ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਬਿੱਲ ਬੁੱਕ ਅਤੇ ਗੱਲੇ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ
  • ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ
  • ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਰਿਟਰਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ
  • ਤੁਹਾਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?
  • ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂ ਦਾ ਕੀ?
  • ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
Chapter Guide▾

"ਜਦੋਂ ਮੈਂ GSTR-1 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਵਿਕਰੀ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ GSTR-3B ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਉਂ ਦੱਸਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ?" ਲਗਭਗ ਹਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ: GSTR-1 ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੀ ਲਿਸਟ ਹੈ, ਇਨਵੌਇਸ-ਦਰ-ਇਨਵੌਇਸ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲੈ ਸਕਣ। GSTR-3B ਉਹ ਸਮਰੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਨੈੱਟ ਟੈਕਸ ਕੱਢਦੇ ਹੋ, ਆਪਣਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ।

ਇਸਨੂੰ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਬਿੱਲ ਬੁੱਕ ਅਤੇ ਗੱਲੇ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ

ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਬਲਵਿੰਦਰ ਦੀ ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੋਚੋ। ਉਸਦੀ ਬਿੱਲ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਲਿਖੇ ਹਰ ਬਿੱਲ ਦੀ ਕਾਰਬਨ ਕਾਪੀ ਹੈ। ਉਹ GSTR-1 ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਨੇ ਕੀ ਖਰੀਦਿਆ, ਕਿਸ ਰੇਟ 'ਤੇ, ਕਿਹੜੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ।

ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਲਵਿੰਦਰ ਗੱਲਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕਿੰਨਾ ਟੈਕਸ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂ 'ਤੇ ਭਰੇ GST ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੰਨਾ ਸੈੱਟ-ਆਫ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਭਰਨਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਉਹ GSTR-3B ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਨਾਲ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ। ਇਸਨੂੰ ਕੁੱਲ ਜੋੜ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਮਤਲਬ ਹੈ।

ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਬਿੱਲ ਬੁੱਕ ₹4 ਲੱਖ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਲੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ₹3 ਲੱਖ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਗੜਬੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਕੋਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇਗਾ ਜ਼ਰੂਰ।

ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ

GSTR-1GSTR-3B
ਇਹ ਕੀ ਹੈਆਊਟਵਰਡ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟਟੈਕਸ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾਲ ਸਮਰੀ ਰਿਟਰਨ
ਕਿੰਨਾ ਵਿਸਥਾਰB2B ਲਈ ਇਨਵੌਇਸ-ਵਾਰ; ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ B2C ਲਈ ਸਮਰੀਸਿਰਫ਼ ਕੁੱਲ ਜੋੜ
ਖਰੀਦਾਂ ਸ਼ਾਮਲ?ਨਹੀਂਹਾਂ, ਲਏ ਗਏ ITC ਰਾਹੀਂ
ਟੈਕਸ ਭੁਗਤਾਨ ਸ਼ਾਮਲ?ਨਹੀਂਹਾਂ
ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਡਿਊ ਡੇਟਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 11 ਤਾਰੀਖਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 20 ਤਾਰੀਖ
QRMP ਡਿਊ ਡੇਟਤਿਮਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 13 ਤਾਰੀਖ (ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ IFF ਵਿਕਲਪਿਕ)ਤਿਮਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 22 ਜਾਂ 24 ਤਾਰੀਖ, ਸੂਬੇ ਮੁਤਾਬਕ
ਕੌਣ ਇਸ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈਤੁਹਾਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ (ਉਹਨਾਂ ਦਾ GSTR-2B ਇਸੇ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ)ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ
ਕੀ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?GSTR-1A ਰਾਹੀਂ (ਉਹੀ ਪੀਰੀਅਡ, GSTR-3B ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ GSTR-1 ਵਿੱਚ ਸੋਧਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ; ਵਿਕਰੀ GSTR-1 ਤੋਂ ਲਾਕ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ
ਲੇਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਲੇਟ ਫੀਸਹਾਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਹੱਦਾਂ ਨਾਲਹਾਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਹੱਦਾਂ ਨਾਲ, ਨਾਲ ਹੀ ਲੇਟ ਟੈਕਸ 'ਤੇ ਵਿਆਜ

ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਰਿਟਰਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ

ਇਹ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲੇਖ ਅਜੇ ਇਸ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ।

ਜੁਲਾਈ 2025 ਦੇ ਟੈਕਸ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ, GSTR-3B ਦੀ ਟੇਬਲ 3, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, GSTR-1, IFF ਅਤੇ GSTR-1A ਤੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਭਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਲਿਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਨਵੰਬਰ 2025 ਦੇ ਟੈਕਸ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਟੇਬਲ 3.2 ਦੀ ਇੰਟਰ-ਸਟੇਟ ਵੰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਹੋਇਆ।

ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਸੈਕਸ਼ਨ 39(10) ਹੇਠ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ GSTR-1 ਫਾਈਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪੋਰਟਲ ਉਸ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ GSTR-3B ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਅਤੇ ਰੂਲ 59(6) ਹੇਠ, ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ GSTR-3B ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ GSTR-1 ਫਾਈਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਲੜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਹੈ: ਪਿਛਲੇ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ GSTR-3B, ਫਿਰ ਇਸ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ GSTR-1, ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ GSTR-1A, ਫਿਰ ਇਸ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ GSTR-3B।

ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿੱਧਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਟੈਕਸ GSTR-1 ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। GSTR-3B ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਕਦੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?

GSTR-1 ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਵੇਚਦੇ ਹੋ।

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ GSTR-1 ਵਿੱਚ B2B ਇਨਵੌਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇ Invoice Management System ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਦੇ GSTR-2B ਵਿੱਚ ਦਿਖਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ GST ਉਸ ਤੋਂ ਲਿਆ, ਉਸਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲੈਣ ਦਾ ਉਸ ਕੋਲ ਇਹੀ ਇੱਕੋ ਰਾਹ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ GSTR-3B ਉਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ।

ਇਸੇ ਲਈ ਖਰੀਦਦਾਰ GSTR-1 ਲਈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਪਵੇਗਾ ਪਰ GSTR-3B ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ GSTR-1 ਲੇਟ ਭਰਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਇਨਵੌਇਸ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਉਸਦਾ GSTIN ਗਲਤ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥੋਕ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂ ਦਾ ਕੀ?

GSTR-1 ਦਾ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂ GSTR-3B ਦੀ ਟੇਬਲ 4 ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨਪੁੱਟ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।

ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਤੁਹਾਡੇ GSTR-2B ਤੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਦੇ GSTR-1 ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ GSTR-3B ਦੋ GSTR-1 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ: ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ, ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਦਾ।

ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਲਾਕ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲੋਕ ਕਦੇ-ਕਦੇ GSTR-1 ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਵਿਕਰੀ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਅਤੇ GSTR-3B ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਭਰਦੇ ਸਨ। ਕਦੇ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਫੜਨ ਲਈ, ਰੂਲ 88C ਹੇਠ ਪੋਰਟਲ DRC-01B ਸੂਚਨਾ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ GSTR-1 ਵਿੱਚ ਦੇਣਦਾਰੀ ਇੱਕ ਤੈਅ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ GSTR-3B ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਫ਼ਰਕ ਵਿਆਜ ਸਮੇਤ ਭਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਦੱਸਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਪੋਰਟਲ ਤੁਹਾਡਾ ਅਗਲਾ GSTR-1 ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਟੇਬਲ 3 ਲਾਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੇ ਮਿਸਮੈਚ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੀਰੀਅਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ, ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਐਂਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ DRC-01B ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਓ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਵਾਬ ਦਿਓ। ਜੇ ਰਕਮਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਕਾਰਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਵਾਬ CA ਤੋਂ ਲਿਖਵਾਓ।

ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ: ਇੱਕ ਇਨਵੌਇਸ ਦੋਹਾਂ ਰਿਟਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ

ਆਓ ਇੱਕ ਇਨਵੌਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀਏ, ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ।

8 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਨਵਨੀਤ, ਜੋ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਵੈੱਬ ਡਿਵੈਲਪਰ ਹੈ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ₹80,000 ਪਲੱਸ 18% IGST (₹14,400) ਦਾ ਬਿੱਲ ਭੇਜਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਫਾਈਲਰ ਹੈ।

10 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਉਹ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦਾ GSTR-1 ਫਾਈਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਨਵੌਇਸ ਕਲਾਇੰਟ ਦੇ GSTIN ਨਾਲ ਟੇਬਲ 4A ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

14 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਇਨਵੌਇਸ ਕਲਾਇੰਟ ਦੇ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ GSTR-2B ਵਿੱਚ ਦਿਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਲਾਇੰਟ ₹14,400 ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

18 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਨਵਨੀਤ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦਾ GSTR-3B ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਟੇਬਲ 3.1(a) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ₹80,000 ਟੈਕਸਯੋਗ ਵੈਲਿਊ ਅਤੇ ₹14,400 IGST ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ GSTR-1 ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਟੇਬਲ 4 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵੇਖਦੀ ਹੈ: ਨਵੇਂ ਮਾਨੀਟਰ 'ਤੇ ₹3,600 IGST, ਜੋ ਉਸਦੇ GSTR-2B ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ₹10,800 ਨਕਦ ਭਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਾਈਲ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕੋ ਇਨਵੌਇਸ, ਦੋ ਰਿਟਰਨਾਂ, ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਕੰਮ।

ਆਮ ਭੁਲੇਖੇ, ਦੂਰ ਕੀਤੇ

"ਮੈਂ GSTR-3B ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਵਿਕਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋ ਗਈ।" ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ GSTR-1 ਦਿਖਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਵੈਸੇ ਵੀ GSTR-1 ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ GSTR-3B ਫਾਈਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

"ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਗਲਤੀ ਮੈਂ GSTR-3B ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਹੁਣ ਨਹੀਂ। GSTR-3B ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ GSTR-1A ਵਰਤੋ, ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ GSTR-1।

"ਵਿਕਰੀ ਨਿੱਲ ਹੈ ਤਾਂ GSTR-1 ਛੱਡ ਦਿਆਂ।" ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਨਿੱਲ GSTR-1 ਅਤੇ ਨਿੱਲ GSTR-3B ਭਰਦੇ ਹੋ।

"QRMP ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਮੈਂ ਤਿਮਾਹੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਨਹੀਂ। QRMP ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਤਿਮਾਹੀ ਫਾਈਲ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਭੁਗਤਾਨ ਫਿਰ ਵੀ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ PMT-06 ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

HelloBooks ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਕਿਉਂਕਿ HelloBooks ਦੋਵੇਂ ਰਿਟਰਨਾਂ ਇੱਕੋ ਇਨਵੌਇਸਾਂ ਅਤੇ ਬਿੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, GSTR-1 ਅਤੇ GSTR-3B ਇੱਕੋ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ GSTR-1 ਫਾਈਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ GSTR-3B, ਦੋਵੇਂ HelloBooks ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਿੱਧਾ GST ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਲਈ GSTR-2B ਰਿਕੰਸੀਲੀਏਸ਼ਨ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ GSTR-3B 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਆਜ ਜਾਂ ਲੇਟ ਫੀਸ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ GST ਪੋਰਟਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਕੜੇ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਭ HelloBooks Free 'ਤੇ ਹੈ: ₹0, ਨਾ ਕਾਰਡ, ਨਾ ਮਿਆਦ, ਇੱਕ GSTIN ਲਈ ਅਨਲਿਮਟਿਡ GSTR-1 ਅਤੇ GSTR-3B ਫਾਈਲਿੰਗ, 2 ਯੂਜ਼ਰ ਅਤੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 200 ਤੱਕ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨਾਂ। ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਲਈ GSTR-1 ਫਾਈਲਿੰਗ ਅਤੇ GSTR-3B ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੇਜ ਪੜ੍ਹੋ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਫਾਈਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, GSTR-1 ਜਾਂ GSTR-3B?

GSTR-1। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ GSTR-1 ਫਾਈਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪੋਰਟਲ ਉਸ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ GSTR-3B ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਅਤੇ GSTR-3B ਦੇ ਵਿਕਰੀ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ ਉਸੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੀ GSTR-3B ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। B2C ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੀ GSTR-1 ਭਰਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੇਟ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮਰੀ ਵਜੋਂ, ਨਾਲ ਹੀ HSN ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟੇਬਲਾਂ।

ਕੀ GSTR-1 ਅਤੇ GSTR-3B ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?

GSTR-3B ਦੀ ਟੇਬਲ 3 ਹੁਣ GSTR-1, IFF ਅਤੇ GSTR-1A ਤੋਂ ਲਾਕ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸੋਧਾਂ ਜਾਂ ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਐਂਟਰੀਆਂ ਤੋਂ ਫ਼ਰਕ ਅਜੇ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਫ਼ਰਕ 'ਤੇ DRC-01B ਸੂਚਨਾ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੀ GSTR-1 ਵਿੱਚ ਇਨਪੁੱਟ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। GSTR-1 ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਕਰੀ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ GSTR-3B ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ GSTR-2B ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਦੋਹਾਂ ਰਿਟਰਨਾਂ 'ਤੇ ਲੇਟ ਫੀਸ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਦੋਹਾਂ 'ਤੇ ਟਰਨਓਵਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹੱਦਾਂ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੇਟ ਫੀਸ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। GSTR-3B 'ਤੇ ਲੇਟ ਭਰੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਵਿਆਜ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

GSTR-1 ਸਹੀ ਕਰ ਲਓ, GSTR-3B ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪੇ ਸੰਭਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਗੁਰ ਬੱਸ ਇਹੀ ਹੈ।

ਫ੍ਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ — GST ਫਾਈਲਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ, ਕੋਈ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ। HelloBooks Free ਵਰਤ ਕੇ ਵੇਖੋ

About the author

HelloBooks Editorial Team

HelloBooks Editorial Team

Published April 13, 2026 on the HelloBooks blog

The HelloBooks editorial team is made up of accountants, ex-CPA-firm partners, and AI engineers who build the same AI bookkeeping product the articles describe. We write what we ship.

Posts are reviewed for accuracy against current US, UK, India, Australia, and UAE accounting and tax rules before publishing, and updated when those rules change.

About HelloBooks →

Related Posts

Exporters ਲਈ GST: Zero-Rated ਸਪਲਾਈ, LUT ਅਤੇ Refunds ਸਮਝੋGST Filing
Oct 6, 20268 min read

Exporters ਲਈ GST: Zero-Rated ਸਪਲਾਈ, LUT ਅਤੇ Refunds ਸਮਝੋ

Exporters ਲਈ GST ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: zero-rated ਸਪਲਾਈਆਂ, LUT ਹੇਠ export ਬਨਾਮ IGST ਭਰਨਾ, ਸਰਵਿਸ ਕਦੋਂ export ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ GSTR-1 ਤੇ GSTR-3B ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੀਏ।

HelloBooks Team
HelloBooks Team
AI, GST ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਤੇ categorisation ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਸੱਚੀ ਗੱਲ)GST Filing
Oct 2, 20267 min read

AI, GST ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਤੇ categorisation ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਸੱਚੀ ਗੱਲ)

GST ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਲਈ AI ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ: ਬੈਂਕ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ categorisation, ITC ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵੀ ਗੜਬੜਾਂ ਫਲੈਗ ਕਰਨਾ, ਕਿੱਥੇ ਗਲਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਾਈਲਿੰਗ ਇਸ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਟਿਕੇ।

HelloBooks Team
HelloBooks Team

Subscribe to our newsletter

Stay up to date with the latest news and announcements. No credit card required.

By subscribing, you agree to our Privacy Policy.