Key takeaways
What this article covers, in order:
- સોફ્ટવેરથી ફાઇલ કરવું એટલે "બીજે ક્યાંક" ફાઇલ કરવું નથી?
- સીધું પોર્ટલ પર ફાઇલ કરવામાં શું-શું આવે?
- બંનેની સરખામણી કેવી છે?
- ફક્ત પોર્ટલ ક્યારે પૂરતું છે?
- સોફ્ટવેર ક્યારે પોતાનો ખર્ચ વસૂલ કરવા માંડે?
- તમે ગમે તે પસંદ કરો, શું એનું એ જ રહે?
રાજકોટના દીપકભાઈ gst.gov.in ખોલે છે, GSTR-1 માં જાય છે, અને 47 માંથી પહેલું ઇન્વોઇસ ટાઇપ કરવા માંડે છે. 23 મા ઇન્વોઇસ સુધી પહોંચે ત્યાં સેશન બે વાર ટાઇમઆઉટ થઈ ગયું. પોર્ટલ ફ્રી છે, ઓફિશિયલ છે, અને મહિને થોડાં ઇન્વોઇસ હોય તો બિલકુલ બરાબર છે. પોર્ટલ ટાઇપિંગનું કામ બની જાય અને GSTR-2B મેચિંગમાં આંખો ખેંચવી પડે, ત્યારે સોફ્ટવેર પોતાની કિંમત વસૂલ કરે છે. બંને રીતે તમારું રિટર્ન એક જ જગ્યાએ પહોંચે છે, તમારા GSTIN હેઠળ GST પોર્ટલ પર.
સોફ્ટવેરથી ફાઇલ કરવું એટલે "બીજે ક્યાંક" ફાઇલ કરવું નથી?
ના, અને આ વાતમાં ઘણા લોકો ગૂંચવાય છે. દરેક GSTR-1 અને GSTR-3B, તમે ગમે તે રીતે તૈયાર કરો, GST પોર્ટલ પર જ ફાઇલ થાય છે અને ત્યાં તમારા Returns Dashboard પર દેખાય છે. સોફ્ટવેર એ બદલે છે કે ડેટા પોર્ટલ સુધી કેવી રીતે પહોંચે અને એ પહેલાં કેટલું ચેકિંગ થાય. એ પોર્ટલની જગ્યા નથી લેતું.
એટલે ખરેખર ત્રણ રસ્તા છે. તમે પોર્ટલના ઓનલાઇન ફોર્મમાં બધું ટાઇપ કરી શકો. તમે Excel માં તૈયાર કરી, સરકારના offline tool થી JSON ફાઇલ બનાવી, એ અપલોડ કરી શકો. કે પછી તમે ચોપડા એવા સોફ્ટવેરમાં રાખો જે રિટર્ન બનાવે અને તમે મંજૂરી આપો પછી પોર્ટલ પર ફાઇલ કરે.
સીધું પોર્ટલ પર ફાઇલ કરવામાં શું-શું આવે?
GSTR-1 માટે, તમે લોગિન કરો, Returns Dashboard પર જાઓ, વર્ષ અને સમયગાળો પસંદ કરો, અને રિટર્ન ખોલો. પછી દરેક B2B ઇન્વોઇસ ઉમેરો: ખરીદનારનો GSTIN, ઇન્વોઇસ નંબર, તારીખ, રકમ, place of supply, રેટ, taxable value. એ પછી B2C large ઇન્વોઇસ, રાજ્ય અને રેટ પ્રમાણે B2C small નો સારાંશ, ક્રેડિટ અને ડેબિટ નોટ, advances, HSN summary અને documents-issued ટેબલ આવે. સારાંશ જનરેટ કરો, પ્રિવ્યૂ જુઓ, DSC કે EVC થી ફાઇલ કરો.
GSTR-3B ઝડપી છે, કારણ કે અમુક ટેબલ તમારા GSTR-1 અને GSTR-2B માંથી ભરાઈ જાય છે. તમે આઉટવર્ડ સપ્લાય, ઉપલબ્ધ ITC, reversal અને અપાત્ર ITC ચેક કરો અને એડિટ કરો, પછી સેવ કરો. પોર્ટલ ભરવાનો ટેક્સ, સાથે કોઈ વ્યાજ અને લેટ ફી હોય તો એ બતાવે છે. તમે તમારા cash અને credit ledger માંથી જવાબદારી સરભર કરો અને ફાઇલ કરો.
સાચું કહીએ તો, થોડાં વર્ષ પહેલાં કરતાં પોર્ટલ હવે તમારા માટે વધારે કામ કરે છે. GSTR-3B અંશતઃ પહેલેથી ભરેલું આવે છે. GSTR-2B 14 તારીખની આસપાસ સ્થિર સ્ટેટમેન્ટ તરીકે આવે છે. Invoice Management System (IMS) થી સપ્લાયરનાં ઇન્વોઇસ GSTR-2B માં જાય એ પહેલાં તમે એને સ્વીકારી કે નકારી શકો. તમારું કામકાજ ઓછું હોય, તો આ બધું વીસ મિનિટમાં થઈ જાય.
બંનેની સરખામણી કેવી છે?
| ફક્ત GST પોર્ટલ | GST સોફ્ટવેર | |
|---|---|---|
| ખર્ચ | ફ્રી | ફ્રી પ્લાન મળે છે; વધુ કામકાજ માટે પેઇડ ટાયર |
| ઇન્વોઇસ ક્યાંથી આવે | ટાઇપ કરેલાં કે Excel માંથી અપલોડ | સોફ્ટવેરમાં બને, સીધાં રિટર્નમાં જાય |
| દરેક ઇન્વોઇસ કેટલી વાર નાખવું પડે | બે વાર (તમારી બિલબુક, પછી પોર્ટલ) | એક વાર |
| ફાઇલ કરતાં પહેલાં ચેક | સેવ કે અપલોડ કરો ત્યારે ફોર્મેટ ચેક | ઇન્વોઇસ બનાવો ત્યારે જ ચેક |
| GSTR-2B મેચિંગ | ડાઉનલોડ કરીને જાતે સરખાવો | તમારાં ખરીદી બિલ સામે મેળવાય |
| ચોપડા અને રિપોર્ટ | કંઈ નહીં | P&L, Balance Sheet, લેણાં, દેણાં |
| વ્યાજ અને લેટ ફી | ચૂકવણીના પગલે દેખાય | અમુક સોફ્ટવેર પોર્ટલનો આંકડો વહેલો બતાવે |
| CA સાથે કામ | સહિયારું લોગિન કે સ્ક્રીનશોટ | એ જ ચોપડામાં અલગ યુઝર |
| ડેડલાઇનના દિવસે પોર્ટલ ધીમું | સીધી અસર તમને | અસર તો થાય જ, કારણ કે સોફ્ટવેર પોર્ટલ પર જ ફાઇલ કરે છે |
ફક્ત પોર્ટલ ક્યારે પૂરતું છે?
તમે મોટા ભાગના મહિના nil રિટર્ન ભરતા હો, તો પોર્ટલ વાપરો. દરેક સમયગાળામાં થોડાં જ B2B ઇન્વોઇસ હોય અને ખરીદી ભાગ્યે જ હોય, તો પોર્ટલ વાપરો. તમે નાના ત્રિમાસિક GSTR-1 સાથે QRMP હેઠળ હો, કે ચોપડા પહેલેથી બીજે ક્યાંક વ્યવસ્થિત રાખતા હો અને ફક્ત GST નું પગલું જ બાકી હોય, તો પણ પોર્ટલ બરાબર છે.
બે રિટેનર ક્લાયન્ટ ધરાવતો પાર્ટ-ટાઇમ કન્સલ્ટન્ટ પાંચ મિનિટમાં પોર્ટલ પર GSTR-1 ફાઇલ કરી શકે. એના માટે સોફ્ટવેર જરૂર કરતાં વધારે ગણાય.
સોફ્ટવેર ક્યારે પોતાનો ખર્ચ વસૂલ કરવા માંડે?
સામાન્ય રીતે ચારમાંથી કોઈ એક વાત પલ્લું નમાવે છે.
કામકાજ. મહિને 30, 50, 100 B2B ઇન્વોઇસ હોય, ત્યારે દરેક પોર્ટલમાં ટાઇપ કરવું ધીમું છે અને કોઈ આંકડો ખોટો દબાઈ જવો સહેલો છે. ખરીદનારના GSTIN માં એક અક્ષર ખોટો, અને એ ખરીદનારને પોતાના GSTR-2B માં તમારું ઇન્વોઇસ નહીં દેખાય. એનો ફોન તમને આવશે જ.
ITC મેચિંગ. દસ સપ્લાયર હોય, તો નજરથી સરખાવી શકાય. પચાસ હોય, તો તમારે એવું કંઈક જોઈએ જે ખૂટતાં ઇન્વોઇસ, રકમના ફરક અને હજુ ફાઇલ ન કર્યું હોય એવા સપ્લાયરની યાદી આપે.
ચોપડા. પોર્ટલ હિસાબ નથી રાખતું. ઇન્વોઇસ એક એપમાં, ખરીદી નોટબુકમાં અને સેલ્સ રજિસ્ટર Excel માં હોય, તો તમે બધું બે-ત્રણ વાર નાખો છો.
લોકો. તમારે, તમારા એકાઉન્ટન્ટે અને તમારા CA એ, બધાને એક્સેસ જોઈએ, ત્યારે એક જ પોર્ટલ લોગિન આમતેમ ફેરવવું તંદુરસ્ત નથી. સોફ્ટવેરમાં દરેક વ્યક્તિને પોતાનું લોગિન મળે, અને ફાઇલિંગ માટે તો હજુ પણ તમારી મંજૂરી જોઈએ.
તમે ગમે તે પસંદ કરો, શું એનું એ જ રહે?
ડ્યૂ ડેટ ખસતી નથી. માસિક ફાઇલ કરતા હો તો GSTR-1 11 તારીખ સુધીમાં, કે QRMP હેઠળ ક્વાર્ટર પછીની 13 તારીખ સુધીમાં ભરવાનું. GSTR-3B માસિક 20 તારીખ સુધીમાં, કે તમારા રાજ્ય પ્રમાણે ક્વાર્ટર પછીની 22 કે 24 તારીખ સુધીમાં.
પોર્ટલના ખરાબ દિવસો હજુ આવે છે. સોફ્ટવેર પોર્ટલ પર જ ફાઇલ કરે છે, એટલે 20 તારીખે રાત્રે 11 વાગ્યે એ કીડીની ચાલે ચાલતું હોય (અને મોટે ભાગે એવું જ હોય, કારણ કે બધા ત્યારે જ ફાઇલ કરે છે), તો તમે પણ લાઇનમાં છો. બે-એક દિવસ વહેલું ફાઇલ કરો, તો એ સ્ક્રીન ક્યારેય જોવી નહીં પડે.
ગમે તેણે તૈયાર કર્યું હોય, શું ફાઇલ થયું એની જવાબદારી હજુ પણ તમારી છે. અને તમારા સોફ્ટવેર અને પ્લાન પ્રમાણે, અમુક રિટર્ન કે કામ હજુ પણ પોર્ટલ પર જ કરવાં પડે.
બંનેને ભેગાં વાપરી શકાય?
મોટા ભાગના ધંધા આખરે બરાબર એ જ કરે છે. ઇન્વોઇસિંગ, બિલ, GSTR-2B મેચિંગ અને રોજિંદાં GSTR-1 અને GSTR-3B માટે એ સોફ્ટવેર વાપરે છે. ક્યારેક-ક્યારેકનાં કામ માટે સીધા પોર્ટલ પર જાય છે, જેમ કે નોટિસ વાંચવી, સર્ટિફિકેટ ડાઉનલોડ કરવું, રજિસ્ટ્રેશનની વિગત બદલવી, કે એવું કોઈ રિટર્ન જે એમનું સોફ્ટવેર કે પ્લાન આવરી ન લે. નોટિસ હોય કે અગાઉના સમયગાળાનો સુધારો હોય, તો કંઈ પણ અડતાં પહેલાં તમારા CA ને ફોન કરો.
HelloBooks કેવી રીતે મદદ કરે છે
HelloBooks પોર્ટલની ઉપર કામ કરે છે, એની જગ્યાએ નહીં. GSTR-1 અને GSTR-3B HelloBooks ની અંદરથી સીધા GST પોર્ટલ પર ફાઇલ થાય છે, એટલે કોઈ JSON એક્સપોર્ટ નહીં અને ફરીથી ટાઇપિંગ નહીં. HelloBooks Free (₹0, કાર્ડ નહીં, કોઈ એક્સપાયરી નહીં) પર એક GSTIN માટે આ અનલિમિટેડ છે, સાથે GSTR-2B reconciliation અને ITC ટ્રેકિંગ. GSTR-3B ફાઇલ કરતાં પહેલાં તમે વ્યાજ અને લેટ ફી GST પોર્ટલના પોતાના આંકડા તરીકે જુઓ છો, અને HelloBooks માં તમે બનાવો એ ઇન્વોઇસ, બિલ અને ક્વોટ સીધા રિટર્નમાં જાય છે.
Free પર શું નથી: GSTR-9 (Pro એ ફાઇલ કરવા માટે તૈયાર જનરેટ કરે છે), ઇ-ઇન્વોઇસિંગ અને ઇ-વે બિલ (Pro, ₹499/મહિને), અને GSTR-7, GSTR-8 અને ITC-04 જેવાં રિટર્ન. GSTR-1 ફાઇલિંગ, GST રિટર્ન અને ઇ-વે બિલ વિશે વધુ વાંચો.
FAQs
સોફ્ટવેરથી ફાઇલ થયેલું રિટર્ન પોર્ટલ પર ફાઇલ થયેલા રિટર્ન જેટલું જ માન્ય છે?
હા. બંને રીતે એ GST પોર્ટલ પર જ ફાઇલ થાય છે, અને acknowledgement અને ARN પોર્ટલ પરથી જ આવે છે.
સોફ્ટવેરથી ફાઇલ થયેલાં રિટર્ન મને gst.gov.in પર દેખાશે?
હા. એ સમયગાળાનું Returns Dashboard ખોલો, એ ત્યાં જ હશે, ભલે ગમે તે રીતે સબમિટ થયાં હોય.
મારે હજુ પણ મારું GST પોર્ટલ લોગિન જોઈએ?
હા. તમારે તમારું રજિસ્ટ્રેશન અને credentials જોઈએ, અને ફાઇલિંગ માટે સામાન્ય રીતે તમારો OTP, EVC કે DSC જોઈએ.
સોફ્ટવેરમાં તૈયાર કરીને પોર્ટલ પર જાતે ફાઇલ કરી શકું?
મોટે ભાગે, હા. બસ એક જ સમયગાળો ક્યારેય બે જગ્યાએથી ફાઇલ ન કરતા, અને ખરેખર જે ફાઇલ થયું એની સાથે તમારા ચોપડા મેળ ખાય એની ખાતરી કરો.
સરકારનું offline tool અને સોફ્ટવેર એક જ વસ્તુ છે?
ના. એ તૈયાર ડેટાને અપલોડ થઈ શકે એવી ફાઇલમાં ફેરવે છે. એ ચોપડા નથી રાખતું કે મહિનાઓ સુધી ITC ટ્રેક નથી કરતું.
તમે ચેક કરતાં વધારે ટાઇપ કરતા હો, તો કદાચ હવે ટાઇપિંગ સોફ્ટવેરને સોંપવાનો સમય છે.
ફ્રીમાં શરૂ કરો — GST ફાઇલિંગ સામેલ, કાર્ડની જરૂર નથી. HelloBooks ફ્રી અજમાવો
