Key takeaways
What this article covers, in order:
- కొనుగోలుదారుడు రిజిస్టర్డ్ అవునా కాదా అన్నది ఎందుకు ముఖ్యం?
- మరి ఏ సేల్ ఎక్కడికి వెళ్తుంది?
- ఒక్కో సెక్షన్‌కి ఏ వివరాలు కావాలి?
- క్రెడిట్ నోట్స్‌ని వేరుగా ఎలా హ్యాండిల్ చేస్తారు?
- కస్టమర్‌కి GSTIN ఆలస్యంగా వస్తే?
- మీ కొనుగోలుదారుడి ఇన్‌బాక్స్‌లో కనిపించే తప్పులు
సునీత గారు విజయవాడ నుండి హ్యాండ్‌మేడ్ ఫర్నిచర్ అమ్ముతారు. ఒకే వారంలో ఆమె తిరుపతిలోని ఒక రిజిస్టర్డ్ హోటల్‌కి, షోరూమ్‌కి నేరుగా వచ్చిన ఒక కస్టమర్‌కి, ₹1,40,000 డైనింగ్ సెట్ ఆర్డర్ చేసిన హైదరాబాద్‌లోని ఒక ఇంటి యజమానికి ఇన్వాయిస్ ఇస్తారు. మూడు సేల్స్, GSTR-1లో మూడు వేర్వేరు చోట్లు. B2B సేల్స్ (కొనుగోలుదారుడికి GSTIN ఉంటే) Table 4లో ఇన్వాయిస్ వారీగా రిపోర్ట్ చేస్తారు. రిజిస్టర్ కాని కొనుగోలుదారులకు చేసే B2C సేల్స్‌ని సైజ్, రూట్ బట్టి విభజిస్తారు: ₹1 లక్ష దాటిన ఇంటర్-స్టేట్ ఇన్వాయిస్‌లు Table 5 (B2C Large)లో ఇన్వాయిస్ వారీగా వెళ్తాయి, మిగతావన్నీ Table 7 (B2C Small)లో రాష్ట్రం వారీ, రేటు వారీ సమ్మరీగా వెళ్తాయి.
ఈ విభజన ఏదో కాగితాల పని కోసం కాదు. మీ ఇన్వాయిస్ ఎవరి GSTR-2Bలో పడుతుంది, మీ కొనుగోలుదారుడికి క్రెడిట్ వస్తుందా లేదా అన్నది దీని మీదే ఆధారపడుతుంది.
కొనుగోలుదారుడు రిజిస్టర్డ్ అవునా కాదా అన్నది ఎందుకు ముఖ్యం?
రిజిస్టర్డ్ కొనుగోలుదారుడు మీ దగ్గర కొన్నదాని మీద ఇన్‌పుట్ టాక్స్ క్రెడిట్ క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు. మీ ఇన్వాయిస్ వాళ్ళ GSTR-2Bలో కనిపిస్తేనే అది సాధ్యం, మీరు దాన్ని వాళ్ళ GSTINతో B2B సెక్షన్‌లో రిపోర్ట్ చేస్తేనే అది అక్కడ కనిపిస్తుంది.
పొరపాటున B2B సేల్‌ని B2Cగా రిపోర్ట్ చేస్తే, టాక్స్ ఎలాగూ ప్రభుత్వానికి చేరుతుంది కాబట్టి ఏ నష్టం లేదనుకోవచ్చు. కానీ మీ కస్టమర్ క్రెడిట్ మాయమైపోతుంది. దాని గురించి మీకు ఫోన్ వస్తుంది.
రిజిస్టర్ కాని కొనుగోలుదారులు ITC క్లెయిమ్ చేయలేరు, కాబట్టి వాళ్ళలో చాలామందికి పోర్టల్‌కి ఇన్వాయిస్-లెవెల్ డీటెయిల్ అక్కర్లేదు. సమ్మరీ చాలు. మినహాయింపు పెద్ద ఇంటర్-స్టేట్ సేల్స్, వాటిని ప్రభుత్వం ఒక్కొక్కటిగా ట్రాక్ చేయాలనుకుంటుంది.
మరి ఏ సేల్ ఎక్కడికి వెళ్తుంది?
| సేల్ రకం | కొనుగోలుదారుడు | వాల్యూ, రూట్ | GSTR-1 టేబుల్ | డీటెయిల్ లెవెల్ |
|---|---|---|---|---|
| B2B | రిజిస్టర్డ్ (GSTIN ఉంది) | ఏ వాల్యూ అయినా, ఏ రూట్ అయినా | 4A (రివర్స్ ఛార్జ్ అయితే 4B) | ఇన్వాయిస్ వారీగా |
| B2C Large (B2CL) | రిజిస్టర్ కాని వాళ్ళు | ఇంటర్-స్టేట్, ఇన్వాయిస్ వాల్యూ ₹1 లక్ష దాటితే | 5 | ఇన్వాయిస్ వారీగా |
| B2C Small (B2CS) | రిజిస్టర్ కాని వాళ్ళు | ఇంట్రా-స్టేట్ ఏ వాల్యూ అయినా, లేదా ఇంటర్-స్టేట్ ₹1 లక్ష వరకు | 7 | రాష్ట్రం, రేటు వారీ సమ్మరీ |
| ఎక్స్‌పోర్ట్స్ | విదేశాల్లో | ఏదైనా | 6A | ఇన్వాయిస్ వారీగా |
| SEZకి సప్లైస్ / deemed exports | రిజిస్టర్డ్ | ఏదైనా | 6B / 6C | ఇన్వాయిస్ వారీగా |
B2CL థ్రెషోల్డ్ ఒకప్పుడు ₹2.5 లక్షలు. 1 ఆగస్టు 2024 నుండి అది ₹1 లక్షకి తగ్గింది, పోర్టల్ కొంచెం ఆలస్యంగా అప్‌డేట్ అయింది. ఏదైనా పాత Excel టెంప్లేట్‌లో ఇంకా ₹2.5 లక్షలు అని ఉంటే, దాన్ని పక్కన పడేయండి.
మళ్ళీ సునీత గారి దగ్గరికి వద్దాం. తిరుపతి హోటల్ ఇన్వాయిస్ హోటల్ GSTINతో Table 4Aలోకి వెళ్తుంది; అది ఇంట్రా-స్టేట్ (ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్), కాబట్టి CGST ప్లస్ SGST. షోరూమ్ వాక్-ఇన్ కస్టమర్ సేల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ సమ్మరీలో భాగంగా Table 7లోకి వెళ్తుంది. హైదరాబాద్ డైనింగ్ సెట్ ఇంటర్-స్టేట్, రిజిస్టర్ కాని వాళ్ళకి, ₹1 లక్ష దాటింది, కాబట్టి అది Table 5లో B2CL, ఇన్వాయిస్ నంబర్, తేదీ, వాల్యూ, place of supply (తెలంగాణ)తో. ఆ డైనింగ్ సెట్ ₹95,000 అయి ఉంటే, అది Table 7లోకి పడేది, place of supply తెలంగాణ కింద సమ్మరీగా.
ఒక్కో సెక్షన్‌కి ఏ వివరాలు కావాలి?
B2Bకి, ప్రతి ఇన్వాయిస్‌కి కొనుగోలుదారుడి GSTIN, ఇన్వాయిస్ నంబర్, తేదీ, ఇన్వాయిస్ వాల్యూ, place of supply, రివర్స్ ఛార్జ్ వర్తిస్తుందా లేదా, ఇన్వాయిస్ టైప్ (regular, SEZ, deemed export), రేటు వారీ టాక్సబుల్ వాల్యూ, టాక్స్ కావాలి.
B2CLకి, ఇన్వాయిస్ నంబర్, తేదీ, వాల్యూ, place of supply, రేటు, టాక్సబుల్ వాల్యూ. GSTIN ఉండదు, సహజంగానే.
B2CSకి, ఇన్వాయిస్‌లను అసలు లిస్ట్ చేయరు. place of supply, రేటు ప్రతి కాంబినేషన్‌కీ మొత్తం టాక్సబుల్ వాల్యూ, టాక్స్ రిపోర్ట్ చేస్తారు. అంటే "ఆంధ్రప్రదేశ్, 18%, ₹3,40,000" అనే ఒక్క లైన్ నలభై బిల్లులను కవర్ చేయొచ్చు.
క్రెడిట్ నోట్స్‌ని వేరుగా ఎలా హ్యాండిల్ చేస్తారు?
B2B, B2C విభజన ముందుకి కొనసాగేది ఇక్కడే.
రిజిస్టర్డ్ కొనుగోలుదారులకు ఇచ్చే క్రెడిట్, డెబిట్ నోట్స్ Table 9Bలో CDNR (credit/debit notes, registered)గా వెళ్తాయి. అవి ఒరిజినల్ ఇన్వాయిస్ లాగానే మీ కొనుగోలుదారుడి GSTR-2Bలో పడతాయి, IMSతో కొనుగోలుదారుడు వాటిని accept లేదా reject చేయొచ్చు.
రిజిస్టర్ కాని కొనుగోలుదారులకు ఇచ్చే క్రెడిట్ నోట్స్, ఒరిజినల్ ఇన్వాయిస్ B2CL లేదా ఎక్స్‌పోర్ట్ అయితేనే Table 9Bలో CDNURగా వెళ్తాయి. B2CS సేల్స్‌కి వేరే నోట్ ఎంట్రీ ఉండదు. ఆ తగ్గింపుని అదే రాష్ట్రం, అదే రేటుకి ఆ నెల Table 7 సమ్మరీలో నెట్ చేస్తారు, అంతే.
అంటే ఒక వాక్-ఇన్ కస్టమర్ ₹6,000 కుర్చీ తిరిగి ఇస్తే, సునీత గారు ఆ నెల తన ఆంధ్రప్రదేశ్ 18% B2CS ఫిగర్‌ని ₹6,000 తగ్గిస్తారు. హైదరాబాద్ కొనుగోలుదారుడు డైనింగ్ సెట్ తిరిగి ఇస్తే, ఆమె B2CL ఇన్వాయిస్ మీద క్రెడిట్ నోట్ ఇచ్చి దాన్ని CDNURగా రిపోర్ట్ చేస్తారు.
కస్టమర్‌కి GSTIN ఆలస్యంగా వస్తే?
ఇది ఎప్పుడూ జరిగేదే. ఒక కాంట్రాక్టర్ Sep 2026లో మెటీరియల్ కొంటాడు, Oct 2026లో రిజిస్టర్ అవుతాడు, "పాత బిల్లుల మీద GSTIN వేయండి" అని అడుగుతాడు.
వాళ్ళు రిజిస్టర్ అవ్వకముందే ఇన్వాయిస్ ఇచ్చి ఉంటే, ఆ సమయానికి అది సరిగ్గానే B2C సేల్. సాధారణంగా తర్వాత దాన్ని B2B ఇన్వాయిస్‌గా మార్చరు. వాళ్ళు అప్పటికే రిజిస్టర్ అయి ఉండి మీకు చెప్పడం మర్చిపోతే, అమెండ్‌మెంట్స్ టైమ్ లిమిట్ లోపు, తర్వాతి GSTR-1 (Table 9A)లో ఇన్వాయిస్‌ని అమెండ్ చేసి GSTIN కలపొచ్చు. ఇంకా అదే నెల GSTR-3B ఫైల్ చేయకముందే ఉంటే, GSTR-1A క్లీన్ దారి. దీని మీద సందేహం ఉంటే మీ CAతో చెక్ చేయండి, ఎందుకంటే ఇది వాళ్ళ క్రెడిట్‌ని, మీ రికార్డులను ప్రభావితం చేస్తుంది.
మీ కొనుగోలుదారుడి ఇన్‌బాక్స్‌లో కనిపించే తప్పులు
అన్నిటికంటే కామన్ GSTINలో టైపో. ఒక్క అక్షరం తప్పైనా ఇన్వాయిస్ ఇంకెవరి GSTR-2Bలోనో పడుతుంది, లేదా invalid అని తిరిగొస్తుంది. GSTINలను ఫైల్ చేసేటప్పుడు కాదు, కస్టమర్‌ని యాడ్ చేసేటప్పుడే పోర్టల్‌లో వాలిడేట్ చేయండి.
తర్వాతిది, బిల్లింగ్ సమయంలో సేల్స్‌పర్సన్ GSTIN తీసుకోకపోవడం వల్ల B2B సేల్ B2CSలో రిపోర్ట్ అవ్వడం. కౌంటర్ దగ్గర వాళ్ళకి నేర్పించండి: ప్రింట్ చేసే ముందు "సార్, GST నంబర్ ఉందా?"
ఇంకా, పాత ₹2.5 లక్షల B2CL లిమిట్ వాడటం, B2CS లైన్లలో place of supply తప్పుగా వేయడం (అన్నీ మీ సొంత రాష్ట్రం కిందే రిపోర్ట్ చేయడం), B2B క్రెడిట్ నోట్‌ని CDNRగా ఫైల్ చేయకుండా B2C సమ్మరీలో నెట్ చేయడం.
నెలవారీ B2B/B2C చెక్
- [ ] GSTIN ఉన్న ప్రతి కస్టమర్ ఇన్వాయిస్‌ల మీద అది ఉంది
- [ ] రిజిస్టర్డ్ కొనుగోలుదారుల ఇన్వాయిస్‌లన్నీ సరైన GSTINతో Table 4లో ఉన్నాయి
- [ ] ₹1 లక్ష దాటిన ఇంటర్-స్టేట్ రిజిస్టర్ కాని ఇన్వాయిస్‌లు Table 5లో ఉన్నాయి
- [ ] Table 7 place of supply, రేటు వారీగా విభజించారు, మీ సొంత రాష్ట్రం కింద ఒకేసారి కలిపేయలేదు
- [ ] రిజిస్టర్డ్ కొనుగోలుదారులకు ఇచ్చిన క్రెడిట్ నోట్స్ CDNRగా రిపోర్ట్ చేశారు
- [ ] B2CS రిటర్న్స్ Table 7లో నెట్ చేశారు
- [ ] సెక్షన్ వారీ మీ టోటల్స్ మీ సేల్స్ రిజిస్టర్‌తో సరిపోతున్నాయి
HelloBooks ఎలా సాయం చేస్తుంది
HelloBooks ప్రతి ఇన్వాయిస్ మీద కస్టమర్ GSTIN, place of supply చూస్తుంది, కాబట్టి ఆ సేల్ GSTR-1లో ఏ సెక్షన్‌కి చెందుతుందో దానికి తెలుస్తుంది. B2B, B2CL, B2CS మీరు చేత్తో వేరు చేయక్కర్లేదు. క్రెడిట్ నోట్స్ ఒరిజినల్ ఇన్వాయిస్‌కి లింక్ అయి ఉంటాయి, కాబట్టి అవి దాని వెనకే సరైన చోటుకి వెళ్తాయి. మీరు రెడీ అయ్యాక, Free ప్లాన్‌లో ఒక GSTINకి GSTR-1ని HelloBooks లోపల నుండే నేరుగా GST పోర్టల్‌కి ఫైల్ చేస్తారు. మరిన్ని వివరాలు GSTR-1 ఫైలింగ్ పేజీ, ఫ్రీ GST బిల్లింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్ పేజీలో ఉన్నాయి.
FAQs
రిజిస్టర్ కాని కొనుగోలుదారుడికి ₹3 లక్షల ఇంట్రా-స్టేట్ సేల్ B2CL అవుతుందా?
అవ్వదు. B2CL కేవలం ₹1 లక్ష దాటిన ఇంటర్-స్టేట్ సేల్స్‌కే. రిజిస్టర్ కాని కొనుగోలుదారుడికి ఇంట్రా-స్టేట్ సేల్, వాల్యూ ఎంతైనా, B2CS.
₹1 లక్ష లిమిట్ టాక్సబుల్ వాల్యూకా, ఇన్వాయిస్ వాల్యూకా?
ఇన్వాయిస్ వాల్యూకి, టాక్స్‌తో కలిపి.
నాకు కావాలంటే B2C సేల్స్‌ని ఇన్వాయిస్ వారీగా రిపోర్ట్ చేయొచ్చా?
Table 7లో కాదు. B2CS అంటే place of supply, రేటు వారీ సమ్మరీ. ఎవరైనా అడిగితే చూపించడానికి, విడివిడి ఇన్వాయిస్‌లను మీ బుక్స్‌లో ఉంచుకోండి.
నా కస్టమర్ రిజిస్టర్డ్ కంపోజిషన్ డీలర్. B2B నా B2C నా?
B2B. వాళ్ళకి GSTIN ఉంది, కాబట్టి Table 4లో రిపోర్ట్ చేయండి. వాళ్ళు ITC క్లెయిమ్ చేయలేరు, అయినా ఆ ఇన్వాయిస్ B2B సెక్షన్‌కే చెందుతుంది.
నా షాపులో జరిగే B2CS సేల్‌కి place of supply ఏది?
కౌంటర్ మీద అమ్మే సరుకులకు, డెలివరీ అక్కడే జరుగుతుంది కాబట్టి సాధారణంగా మీ రాష్ట్రమే. కస్టమర్‌కి పంపే సరుకులకు, సరుకు ఎక్కడ డెలివర్ అవుతుందో ఆ చోటు.
బిల్లింగ్ సమయంలోనే GSTIN తీసుకోండి, GSTR-1లో చాలావరకు దానంతట అదే సెట్ అయిపోతుంది.
ఫ్రీగా మొదలుపెట్టండి — GST ఫైలింగ్ కలిపే, కార్డు అవసరం లేదు. HelloBooks Free ట్రై చేయండి
